Strona Główna PielęgnacjaCięcie Roślin Cięcie pielęgnacyjne drzew i krzewów. Rodzaje cięcia

Cięcie pielęgnacyjne drzew i krzewów. Rodzaje cięcia

autor Ogarnij Ogród

Generalnie drzewa i krzewy cięć potrzebują. Przynajmniej w większości. Niektóre krzewy bez tego zabiegu szybko dziczeją, są rzadkie albo tworzą bezładny gąszcz, często robią się nadmiernie wybujałe i zwyczajnie wyglądają biednie. Są też takie, które puszczone na żywioł będą prezentowały się zjawiskowo, choć cięcia bez problemu znoszą. Są jednak drzewa i krzewy, których się ciąć nie powinno, gdyż często po tym zabiegu zamierają. Nie wszystko zależy zatem od naszych upodobań i gustów ale również od wymagań roślin. 

Cięcie drzew i krzewów jest jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych. Ale by to prawidłowo czynić, trzeba mieć wiedzę na temat biologii nie tylko poszczególnych gatunków ale nawet odmian. Jakiego rodzaju cięcie by to nie było, zawsze jest to ingerencja w naturę. Dlatego czynić to należy z rozwagą i ostrożnością. Trzeba brać pod uwagę, że każdy gatunek drzew czy krzewów ma charakterystyczny dla siebie sposób wzrostu i rozgałęziania się. Należy wiedzieć na których pędach zawiązują się pąki kwiatowe i jaki jest sposób ich rozmieszczenia. Ważne są terminy cięć, często zupełnie inne dla tych samych gatunków ale innych odmian drzew i krzewów. Dopiero uzbrojeni w wiedzę możemy zabrać się za przycinanie pędów i gałęzi. 

Są dwa powody, dla których wykonujemy cięcia: nieprzyrodnicze, czyli techniczne (są konieczne gdy np. drzewo tak się rozrosło, że gałęzie zagrażają np. budynkowi czy też rosnąc „wchodzą” na drogę), a drugi powód to cięcia przyrodnicze, czyli pielęgnacyjne.

Cięcia drzew w sadzie

Cięcia drzew w sadzie, autor: Anna Shvets, Pexels

Rodzaje cięć pielęgnacyjnych krzewów i drzew

Cięcia formujące

Cięcia formujące w przypadku krzewów mają największe znaczenie w przypadku krzewów młodych. Ich celem jest przede wszystkim maksymalne zagęszczenie, na co wpływ ma odpowiednie przycinanie wierzchołków pędów. Ważne jest również usuwanie pędów się krzyżujących, jeśli nie zostaną wykonane, krzew będzie miał coraz brzydszy pokój a do jego wnętrza przestaną w końcu docierać promienie słoneczne. 

Ten rodzaj cięcia jest tym podstawowym w pielęgnacji drzew. Ma ono decydujący wpływ na wygląd korony ale również decyduje o jej wytrzymałości i eliminuje skłonność do rozłamywania się. Zapewnia utrzymanie dominacji przewodnika czyli pnia głównego. Inne przewodniki należy wycinać u samej nasady by nie osłabiały tego głównego i nie stanowiły dla niego konkurencji. Zapewni to również równomierne rozmieszczenie gałęzi i zapobiegnie powstawaniu rozwidleń pod ostrym kątem, które mogą prowadzić do wyłamywania się konarów. W przypadku krzewów szczepionych nie usuwanie pędów wybijających z podkładki, na której szlachetna odmiana została zaszczepiona sprawi, że odrosty szybko zagłuszą odmianę szlachetną. 

Cięcia sanitarne

Są konieczne niezależnie od tego czy roślina dobrze znosi cięcia czy też nie. Usuwanie bowiem pędów chorych, uszkodzonych i zasuszonych decyduje o tym czy usuwamy potencjalne ogniska choroby czy też pozwolimy im się rozprzestrzenić na całą roślinę. Dodatkowo takie pędy czy gałęzie po prostu szpecą roślinę a w przypadku złamania się pod wpływem np. wiatru czy ciężarem śniegu mogą stać się dla nas samych zagrożeniem. 

Cięcie prześwietlające

Cięcia prześwietlające dotyczą w zasadzie drzew, krzewy  w większości przypadków im gęściejsze tym bardziej atrakcyjne. Jeśli natomiast chodzi o korony drzew, w każdym przypadku należy zadbać by jak najwięcej światła docierało do jej wnętrza. Zapewni to większą ochronę przed chorobami i szkodnikami. Na uwadze trzeba mieć jednak, że jednorazowo nie wolno nam usuwać więcej niż 15% korony drzewa.

Cięcie gałęzi

Cięcie gałęzi, autor: Michael Schwarzenberger, Pixabay

Cięcia odmładzające

Ma na celu usunięcie wiekowych już pędów, np. takich, które już bardzo słabo kwitną lub owocują albo ich kora jest stara, zmurszała i zaczyna odpadać. Dotyczy to starych drzew i krzewów i ma na celu pobudzenie do wytwarzania nowych, młodych i atrakcyjnych pędów. W przypadku cięć odmładzających trzeba zachować szczególną ostrożność. Jeśli wytniemy zbyt dużo gałęzi czy pędów starych, możemy znacząco roślinę osłabić. 

Cięcia korygujące

Korygujemy krzewy i drzewa, które wcześnie zostały źle przycięte i w niewłaściwy sposób ukształtowane. Dotyczy to przeważnie roślin starszych. 

Przycinanie krzewów liściastych

W przypadku krzewów wykonujemy przede wszystkim cięcia formujące. Natomiast w przypadku krzewów kwitnących chyba najważniejszym rodzajem cięć jest to poprawiające jego kwitnienie. Odpowiednio i w terminie wykonane nie tylko umożliwi roślinie zawiązanie większej ilości pąków kwiatowych ale zapobiegnie zbyt bujnemu wzrostowi rośliny. O terminach decydują tu pora kwitnienia oraz to czy roślina kwitnie na pędach zeszło- czy tegorocznych. Zwrócić tu należy uwagę nie tylko na gatunek rośliny, często kluczowa bywa nawet odmiana. Np. tawuły. Generalnie przycina się je bardzo wczesną wiosną, zanim jeszcze rozpoczną wegetację, będą bowiem kwitnąć na pędach nowych. Ale już tawułę wczesną, która zaczyna kwitnąć na pędach zeszłorocznych już w kwietniu przycinać należy dopiero po przekwitnięciu. 

Przycinanie krzewów iglastych

Generalnie wymagają jedynie cięć pielęgnacyjnych, które wykonuje się w razie konieczności, czyli gdy należy usunąć połamane czy też uszkodzone gałęzie albo te porażone przez chorobę lub szkodniki. Tak naprawdę nie ma innej konieczności by krzewy iglaste przycinać. 

Co innego formowanie, które koniecznością nie jest. Tym niemniej krzewy iglaste to wdzięczny obiekt do formowania czy to w formie żywopłotu czy też figur geometrycznych, spirali albo innych wymyślnych kształtów. Cięcia formujące wykonuje się wczesną wiosną. 

Przycinanie drzew liściastych

Najlepszym momentem wykonania cięć w wypadku drzew liściastych jest czas od listopada do marca, zanim ruszą soki. Ale są od tej reguły wyjątki. Brzozę, grab czy klon ze względu na to, że „płaczą” (wydzielają mnóstwo soków), powinno się przycinać od czerwca do września.

Kuliste krzewy

Kuliste krzewy, autor: Ellen26, Pixabay

W przypadku drzew najważniejsze i decydujące o późniejszym wyglądzie korony i wytrzymałości drzewa są pierwsze cięcia egzemplarzy młodych. Po pierwsze takie szybkie cięcie po posadzeniu wspomoże drzewo w kwestii przyjęcia się w danym miejscu. Jeśli pierwsze cięcia są wykonane prawidłowo, wspomogą późniejszą wytrzymałość drzew na rozłamanie. Drzew wiekowych w zasadzie nie powinno się już przycinać. Duże rany powstałe wówczas ciężko i długo się goją a jak w wypadku robinii lub orzecha mogą nie zagoić się nigdy. W wypadku starych drzew należy zatem ograniczyć się do wykonywania cięć pielęgnacyjnych. 

Przycinanie drzew iglastych

Drzewa iglaste nie wymagają cięć, chyba że właśnie są to cięcia sanitarne, mające na celu usunięcie pędów uszkodzonych czy też chorych. Iglaki są natomiast wdzięcznym materiałem do formowania w kule, spirale, czy inne kształty i ten rodzaj cięć wykonuje się wczesną wiosną. 

Trzeba wiedzieć, że im więcej jednorazowo wytniemy gałęzi, tym mocniej obciążymy i osłabimy drzewo. Rany po cieciach to zawsze potencjalne ułatwienie dla wniknięcia patogenów czy ataku szkodników. Takie mocno przycięte drzewa iglaste są również mniej odporne na suszę. 

Zabezpieczanie ran po cięciach

Zasada jest taka, że wszystkie rany po cięciach powinny zostać zabezpieczone. Oczywiście trudno jest je zabezpieczyć w przypadku rozległych cięć drobnych gałązek, ale już w przypadku grubszych pędów jest to konieczne. Dobrze jest użyć do tego celu maści ogrodniczej i przy pomocy pędzelka nakładać dość grube warstwy na każdą ranę. Robi się to natychmiast po cięciu. Dzięki temu rany dużo szybciej się zagoją. 

Tu jedna uwaga. Gdy przycinamy pędy czy gałęzie porażone chorobami, to zabezpieczając rany pędzelkiem przenosilibyśmy patogeny z jednego miejsca na drugie. W takim wypadku lepiej jest do zabezpieczania cięć używać maści ogrodniczej w sprayu. Maść taka sprawdzi się również gdy tniemy mnóstwo cienkich pędów krzewów, oprysk zabezpieczy wszystkie te małe ranki. 

Drzewa i krzewy, których się nie przycina

W przypadku drzew i krzewów, które zostały uformowane już u producenta nie przycinamy ich już dopóki nie ma takiej konieczności. Usuwamy jedynie pędy rosnące do środka lub te chore czy uszkodzone. 

Nie przycina się drzew iglastych, które mają wyraźny pień główny, np. jodły czy świerka. 

Rany powstałe po cięciach w przypadku niektórych roślin goją się bardzo źle i bardzo długo, dlatego nie zaleca się ich cięcia. Mowa tu np. o ketmii syryjskiej, orzechu włoskim (egzemplarze starsze), klonie palmowym, azalii, różanecznika, perukowcu podolskim, złotokapie, oczarze, magnolii, świdośliwie, sumaku octowcu, kalamii, mahonii pospolitej czy wawrzynka wilczełyko. W przypadku tych roślin cięcia ogranicza się do wykonania tylko tych sanitarnych, czyli wycięcia chorych i uszkodzonych. Wykonuje się je wczesną wiosną – w marcu.

Fot. główna: Maria Orlova, Pexels

Przeczytaj także

Dodaj komentarz

Informator Ogrodniczy

Zapisz się do naszego Informatora Ogrodniczego. Będziemy wysyłać Ci najważniejsze wiadomości Ogrodnicze w danym czasie. Dołącz do tysięcy ogrodników i ogrodniczek!