Strona Główna Dom i Balkon Mączlik szklarniowy – charakterystyka i zwalczanie

Mączlik szklarniowy – charakterystyka i zwalczanie

autor Ogarnij Ogród

Mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum) to wyjątkowo problematyczny dla upraw niewielki owad, który często określany jest jako „biała muszka”. Jego nazwa wskazuje na to, że sieje on spustoszenie w szklarniach i uprawach pod osłonami, jednak może być on szkodnikiem roślin na balkonach czy tarasach, jak i w mieszkaniach. Jako szkodnik, mączlik szklarniowy najczęściej atakuje warzywa i zieleń pokojową. Co warto wiedzieć o tym owadzie? Jak można go zwalczać?

Mączlik szklarniowy – charakterystyka

Mączlik jest wyjątkowo drobnym, latającym owadem sięgającym od 1,5 do 3 mm długości. Jego jasne, zielonkawe zabarwienie oraz gęsty, śnieżnobiały nalot to charakterystyczne cechy jego wyglądu. Kształtem przypomina on muszkę, jednak należy on do rodziny pluskwiaków równoskrzydłych. Jego jaja są białe, a z czasem szarzeją. Samice mączlika umieszczają je w tkankach roślin w tzw. okółkach. Przez całe swoje życie, jeden owad może złożyć nawet do 500 jaj. Larwy mączlika są jasne, płaskie, mało ruchliwe, a przy tym niemal niewidoczne gołym okiem, gdyż osiągają rozmiar ok. 0,3 mm. Najłatwiej jest je zlokalizować oglądając rośliny pod lupą. 

Mączlik szklarniowy

Mączlik szklarniowy, autor: gbohne/flickr.com

Ulubione miejsca żerowania mączlika

Szkodniki te najczęściej skupiają się na spodnich częściach liści roślin, a po ruszeniu donicą unoszą się w niewielkich chmarach. Ich miejscem żeru są rośliny gatunków pokojowych i balkonowych jak petunie, surfinie, pelargonie, fuksje, szałwie, paprocie, gerbery, gwiazdy betlejemskie czy żeniszki, a w uprawie pod osłonami najczęściej spotykane są na warzywach ciepłolubnych. W uprawach gruntowych szkodnik może się pojawić we wszystkich rejonach upraw roślin warzywnych i ozdobnych, zwłaszcza ogórka, pomidora, papryki, fasoli oraz róż, pelargonii, czy poinsecji. 

Ich pojawienie się powodowane może być różnymi czynnikami. Jednym z nich jest bliskość upraw pod osłonami, posadzenie rośliny ze złożonymi ówcześnie jajami czy niechciani goście z sąsiednich balkonów. 

Dlaczego mączliki szklarniowe są szkodliwe?

Owady te mogą szkodzić naszym uprawom na dwa sposoby. Niebezpieczne są bowiem zarówno larwy, jak i owady dorosłe, które żywią się sokiem z roślinnych tkanek. Pierwszym objawem wystąpienia mączlika szklarniowego są żółtawe plamy na liściach, na których można zauważyć także drobne ślady po nakłuciach. Z czasem liście zaczynają żółknąć na większych powierzchniach, aby całkowicie zaschnąć i opaść

Mączlik szklarniowy

Mączlik szklarniowy, autor: Eran Finkle/flickr.com

Obecność mączlika szklarniowego na roślinie powoduje spowolnienie tempa jej wzrostu, słabszy rozwój i podatność na niekorzystne czynniki zewnętrzne. Ponadto za sprawą wydzielanej przez mączliki kleistej substancji – rosy miodowej, rośliny stopniowo tracą możliwość oddychania. W efekcie prezentują się nieestetyczni i są narażone na liczne choroby, w tym grzybowe. Panoszący się wśród roślin mączlik szklarniowy skutecznie szpeci je i prowadzi do ich obumierania lub wyraźnego obniżenia plonów w przypadku roślin jadalnych. Ponieważ szkodniki te lubią ciepłe i suche przestrzenia, w okresie zimy bardzo często żerują na zieleni pokojowej.

Ekologiczne zwalczanie mączlików szklarniowych

Zanim przejdziemy do agresywnego zwalczania mączlików metodami chemicznymi, warto zastosować inne, ekologiczne sposoby. Zarówno w uprawie pod osłonami jak i w domu można zastosować w tym celu żółte tablice lepowe, które skutecznie wabią dorosłe osobniki owada. Można je również usuwać z pomocą odkurzacza, co sprawdza się szczególnie w okresie przed złożeniem przez owady jaj. Profilaktycznie można zastosować także naturalne napary np. z tytoniu lub gnojówki z wrotyczu

Dobrym sposobem na usuwanie szkodników będzie także podlewanie roślin powyższymi wywarami w dużym rozcieńczeniu. Zimą, kiedy szkodniki roślin doniczkowych mogą pojawiać się na roślinach domowych, warto je regularnie zraszać, co może ograniczyć ryzyko pojawienia się mączlika, jak i przędziorków. W uprawach szklarniowych dobrym sposobem na ochronę roślin jest wprowadzenie dobrotnicy szklarniowej, będącej naturalnym wrogiem larw mączlika – zanim wesprzemy uprawę tymi dobroczynnymi owadami, należy usunąć żółte tablice lepowe. 

Mączlik szklarniowy

Mączlik szklarniowy, autor Ryszard flickr.com

Chemiczne metody zwalczania mączlika 

Jeżeli metody ekologiczne zawiodą, niezbędne może okazać się skorzystanie z chemicznych środków ochrony roślin. Najlepsze w tym wypadku będą insektycydy doskonałe w uprawach pod osłonami. Zabiegi w zależności od rodzaju środków chemicznych należy przeprowadzać nawet 3-krotnie w kilkudniowych odstępach.

Domowe, niewielkie uprawy nie wymagają aż tak poważnych zabiegów, a doskonałym rozwiązaniem dla nich będą środki owadobójcze w formie specjalnych pałeczek wkładanych do podłoża. Gdy chcemy zastosować oprysk, rośliny pokojowe powinniśmy wynieść na zewnątrz lub w razie chłodów do mało użytkowanego pomieszczenia. Niestety nie ma jednej skutecznej opcji w walce z mączlikami, które mogą uodparniać się na działanie chemicznych preparatów, dlatego warto korzystać z różnych środków naprzemiennie. 

Fot. główna: Scot Nelson/flickr.com

Przeczytaj także

Dodaj komentarz

Informator Ogrodniczy

Zapisz się do naszego Informatora Ogrodniczego. Dołącz do tysięcy ogrodników i ogrodniczek!