Strona Główna OgródWarzywnik Najpopularniejsze odmiany marchwi

Najpopularniejsze odmiany marchwi

autor Ogarnij Ogród

Marchew należy do czołówki warzyw, które spożywamy. Nic dziwnego, jej walory smakowe, cenne właściwości odżywcze i niewielka ilość kalorii sprawiają, że jest ona ulubienicą każdego kucharza, dietetyka i tych na diecie. A która marchew jest najlepsza? Oczywiście ta z własnej, ekologicznej uprawy. Poznaj te najpopularniejsze odmiany marchwi, te mniej znane, te o dziwnej barwie i dziwnych kształtach 🙂

Właściwości marchwi

Właściwości odżywcze i prozdrowotne marchwi są nie do przecenienia. Warzywo to jest bogate w witaminy (B1, B2, B6, C, PP, E, i K) a także w sole mineralne (potas, wapń, jod, fosfor, miedź i żelazo).

Spożywanie korzenia działa wzmacniająco i bakteriobójczo a także ma zbawienny wpływ na wzrok. W marchwi jest dużo beta-karotenu (prowitamina A) a ten ma silne działanie antyoksydacyjne, wzmacnia układ immunologiczny i ma wpływ na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi. A to jeszcze nie wszystko. Spożywanie marchwi, która jest bogata w mikro- i makroelementy a także flawonoidy opóźnia procesy starzenia, poprawia jakość paznokci i włosów. 

Bardzo wartościowy jest również olej z nasion marchwi. Zawiera substancje chroniące serce, wątrobę oraz mózg. On również obniża poziom cholesterolu a także wykazuje działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Zawierając aż 80% kwasu oleinowego posiada właściwości regenerujące. Jest składnikiem kosmetyków do opalania i olejków brązujących.

Uprawa marchwi

Marchew ma dość długi okres wegetacji, sieje się ją więc jako plon główny. Kocha słońce, trzeba jej więc zapewnić słoneczne stanowisko. Podłoże powinno być piaszczysto-gliniaste, dobrze przepuszczalne z dużą zawartością próchnicy o odczynie lekko kwaśnym. 

Marchew wysiewa się wprost do gruntu a terminy siewu uzależnione są od odmiany. Te wczesne i średnio wczesne wysiewa się pod koniec marca i w kwietniu, będą one gotowe do zbiorów latem. Te, które zbiera się jesienią, wysiewa się w maju i na początku czerwca. 

Nasiona sieje się w rzędach co ok. 20 cm na głębokość 1-2 cm. Jak tylko wzejdą siewki trzeba uprawę obficie podlewać (jeśli nie pada), na bieżąco odchwaszczać i spulchniać międzyrzędzia. Ostatni zbiór marchwi musi być przeprowadzony zanim nastaną przymrozki. 

Kryteria podziału odmian marchwi

Są różne kryteria podziału marchwi i dzięki nim możemy wybierać te odmiany, które są dla nas najbardziej odpowiednie. I tak odmiany marchwi dzielone są ze względu na:

Długość okresu wegetacyjnego marchwi

  • wczesne – charakteryzuje je szybki wzrost i wybarwienie korzenia, ale niska waga (do 100 g), okres wegetacji 80-110 dni,
  • średnio wczesne – wytwarzają średniej wielkości korzenie (16-20 cm), okres wegetacji 110-120 dni,
  • średnio późne – wytwarzają duże korzenie, okres wegetacji 120-140 dni,
  • późne – wytwarzają  bardzo duże korzenie, przeznaczone są dla przetwórstwa i do przechowywania, okres wegetacji 140 do 160 dni.

Typ korzenia marchwi

  • Berlikum – wyrównana średnica korzenia na całej długości,
  • Nantejski – odmiany bardzo odporne na wysokie, temperatury i suszę oraz na mączniaka prawdziwego,
  • Flakkee – korzenie stożkowe i gładkie, do uprawy przemysłowej.

I to te wyżej wymienione najczęściej uprawia się w Polsce, ale jest ich aż 9, pozostałe to: Imperator, Amsterdamski, Kuroda, Mini, Parmex, Chantenay.

Wielkość i kształt korzenia spichrzowego marchwi

  • stożkowaty
  • kulisty
  • owalny
  • wrzecionowaty
  • cylindryczny

Długość ich wszystkich mieści się w przedziale  od 4 do 35 cm, a ich średnica między 3 a 7 cm.

Temperatury w uprawie marchwi

Na cały okres wegetacji marchwi bardzo duży wpływ ma temperatura otoczenia. To ona w dużej mierze kształtuje wysokość plonów, ale ma również wpływ na kolor i kształt korzeni. A zatem temperatura a marchew:

  • 4-6°C – w takiej temperaturze marchew zaczyna kiełkować
  • -4°C – siewki wytrzymują taką temperaturę
  • 5-35°C – w takiej temperaturze może rosnąć marchew
  • 18°C – optymalna temperatura dla wzrostu marchwi
  • 15-21°C – rosnąc w tym zakresie temperatur marchew będzie miała optymalny kształt
  • 12-13°C – zbyt niska temperatura – korzenie będą wydłużone i cieńsze
  • powyżej 24°C – zbyt wysoka temperatura – korzenie będą krótsze i grubsze
  • znacznie przekraczająca 25°C – przyczynia się do znaczącego spadku plonów

Odmiany marchwi: podział ze względu na długość okresu wegetacyjnego

Poczatkujący ogrodnik myśli sobie, że bycie marchwią wczesną albo późną zależy do pory roku, ale to nie do końca tak jest 🙂 Chodzi tu o długość wegetacji, czyli ilość dni, których potrzebuje dana odmiana marchwi, żeby od momentu wysiania znaleźć się na naszym stole. Marchew wczesna to tempo ma bardzo szybkie, bo często już po dwóch miesiącach z kawałkiem jest w pełni dojrzała. I wcale nie oznacza to, że skoro jest “wczesna” to możemy ją wysiewać tylko wczesną wiosną. Spróbujcie poeksperymentować i potraktujcie ją choćby jako poplon i wysiejcie w lipcu 🙂 Do przechowywania się nie nadają za bardzo, ale do schrupania wprost z ogródka jak najbardziej 🙂

Odmiany marchwi wczesnej

Odmiany marchwi wczesnej
ODMIANA OKRES WEGETACJI TERMIN WYSIEWU UWAGI
Allyance F1 ok. 100 dni początek III – koniec V bardzo odporna na choroby, nie zielenieje, przy późniejszych wysiewach majowych polecana do przechowywania, Bardzo gładka, wyrównana, o atrakcyjnym wyglądzie i bardzo smaczna, do zbioru na pęczki
Amsterdam 2 90-110 dni połowa III – koniec V miąższ soczysty, słodki, bardzo smaczny, do bezpośredniego spożycia, bardzo plenna
Bermuda F1 104 dni Siew pod osłonami:
10 III- 10 IV

Siew gruntowy:
10 IV- 30 VI
odmiana b. wczesna wystarczy przykryć agrowłókniną uprawę na otwartym gruncie, idealna na surówki i soki, nie zielenieje, doskonała jako poplon
Jerada F1 85-90 dni początek III – koniec V najwcześniejsza odmiana na rynku na zbiór pęczkowy i do bezpośredniego spożycia
Kamila F1 100 dni od 10 III
do 10 IV
wysoka zawartość cukrów i karotenu, dlatego doskonała dla dzieci (soki, surówki), polecana na zbiór pęczkowy, pierwsze plony już w czerwcu, wystarczy tylko okryć uprawę w gruncie
Kinga F1 110 dni początek III
do 10 IV
nie kumuluje azotanów, jest więc idealna dla dzieci, idealna na przetwory; można wysiać już późną jesienią zanim zamarznie ziemia, na wczesny zbiór
Krakowia F1 110 dni od 10 III
do 10 IV
wysoka zawartość cukrów i karotenu, na zbiór pęczkowy, do bezpośredniego użycia i na przetwory
Laguna F1 ok. 90 dni połowa II – połowa VII tworzy równe, cylindryczne korzenie, nie zielenieje, do zbioru na pęczki
Nagasaki F1 95 dni siew pod osłony: cały III odmiana b. wczesna wystarczy przykryć agrowłókniną uprawę na otwartym gruncie, idealna do zbioru na pęczki, równe korzenie
Nominator F1 96 dni siew pod osłony: cały III odmiana b. wczesna wystarczy przykryć agrowłókniną uprawę na otwartym gruncie, idealna do zbioru na pęczki, równe korzenie, odporna na jarowizację

Odmiany marchwi średnio wczesnej

Odmiany marchwi średnio wczesnej
ODMIANA OKRES WEGETACJI TERMIN WYSIEWU UWAGI
Fidra F1 115-120 dni połowa III – koniec VI wysoka tolerancja na choroby grzybowe, idealna do przetworów i jako susz
Galicja do 120 dni połowa III – połowa IV na zbiór letni i jesienny, dobrze się przechowuje, idealna do produkcji soków, surówek i innych przetworów, głównie z przeznaczeniem dla dzieci.
Karotela 100-110 dni początek III soczysta, słodka smaczna, idealna na przeciery, soki i do bezpośredniego spożycia, zawiera dużą ilośc karotenu
Lenka 115-120 dni połowa III – połowa V późne zbiory nadają się do przechowywania, odmiana o dużej zawartości cukrów
Nantes 3 110-120 dni połowa III – połowa V mocne wybarwienie, równe korzenie, wysiewy późniejsze nadają się do przechowywania
Nantes 5 Fanta 100-110 dni połowa IV – koniec V bardzo plenna, nie ma tendencji do rozwidlania się, bardzo niska skłonność do gromadzenia azotanów, idealna na soki i przetwory dla dzieci
Nantes 5 Fantazja 112 dni połowa IV – połowa VI bardzo plenna, wczesny zbiór do pęczkowania, późny do przechowywania, idealna do bezpośredniego spożycia
Purple Haze ok. 110 dni koniec III – 10 V korzenie zawierają m.in. zwiększoną ilość lykopiny chroniącej przed wolnymi rodnikami
Rumba F1 100-120 dni połowa III – połowa V

początek XI – koniec XII (jeśli nie zamarzła ziemia)
do uprawy pęczkowej, do bezpośredniej konsumpcji, do krótkiego przechowywania, można ją wysiewać w tunelu jesienią, wysoka zawartość cukrów sprawia, że jest wyśmienita na soki
Senior F1 do 120 dni początek III – koniec IV znakomita do bezpośredniego spożycia w postaci surówek, soków oraz do gotowania i duszenia

Odmiany marchwi średnio późnej

Odmiany marchwi średnio późnej
ODMIANA OKRES WEGETACJI TERMIN WYSIEWU UWAGI
Deep Purple ok. 135 dni połowa III – koniec IV do bezpośredniego spożycia lub krótkiego przechowywania, korzenie barwy purpurowej
Polka 120-140 dni początek IV – koniec V powszechna w uprawie ze względu na dużą plenność i niewielkie wymagania, do bezpośredniego spożycia, długiego przechowywania i mrożenia, słodka i smaczna, nie kumuluje azotanów
Alfa F1 110-130 dni połowa III – połowa IV nadaje się na zbiór pęczkowy, bardzo plenna, idealna do bezpośredniego spożycia i na przetwory
Nantejska Polana do 130 dni początek IV – koniec V do spożycia bezpośredniego, deserów, ciast, zup, placków, surówek, soków, można ją gotować, mrozić, suszyć, dusić i smażyć
Berlikumer 2 (Berło) 120-130 dni połowa III – połowa IV intensywna pomarańczowo- czerwona barwa, na jesienny zbór, do przechowywania, do bezpośredniego spożycia, do przetwarzania, bardzo plenna
Neptun F1 do 130 dni początek IV – koniec V nie mają tendencji do zazieleniania wysoka zawartość cukrów i karotenu, intensywnie pomarańczowa, do bezpośredniego spożycia, do zup, sosów, doków, późny zbiór idealny do przechowywania
Maestro F1 120-130 dni początek IV – koniec V bardzo dobra tolerancja na popularne choroby marchew, idealna do bezpośredniego spożycia i na soki
Broker F1 ok. 120 dni połowa III – połowa IV do spożycia przez cały rok w postaci surowej, gotowanej i na soki. do bezpośredniego spożycia i przechowywania
Afro ok. 130 dni połowa III – połowa IV do bezpośredniego spożycia, do przechowywania, polecana do produkcji suszu
Kongo ok. 120 dni połowa III – połowa IV do uprawy na redlinach, do bezpośredniego spożycia, do przechowywania, duża zawartość cukrów i karotenu, na przeciery i na soki

Odmiany marchwi późnej

Odmiany marchwi późnej
ODMIANA OKRES WEGETACJI TERMIN WYSIEWU UWAGI
Autumn King 2 140-160 dni początek III –koniec V idealna do przechowywania, doskonała na soki, surówki i przetwory dla dzieci, bogactwo witamin i karotenu
Berlikumer 2 140-160 dni połowa III do koniec V

zbiór jesienny: połowa IX – połowa XI
ciemnopomarańczowa, dobrze się przechowuje, bardzo dobra w smaku, idealna do uprawy w skrzyniach, bardzo plenna
Blanka ok. 160 dni połowa III – połowa IV do bezpośredniego spożycia, na soki i mrożonki, do długiego przechowywania
Darina 137-142 dni początek IV – koniec V bardzo duże plonowanie, do długotrwałego przechowywania, bardzo duża odporność na pękanie korzenia
Dolanka 140-160 dni początek III – koniec V świetna do przechowywania, mrożenia, przetworów, bardzo plenna, duża zawartość cukrów i karotenu
Eskimo F1 150-160 dni cały V odporna na niskie temperatury, bardzo plenna, odporna na plamistość zgorzelową korzeni marchwi, do zup i sosów, do bezpośredniego spożycia, doskonała do cista marchewkowego, do suszenia, na przetwory i soki
Flakkese 2 140-160 dni połowa III do koniec V

zbiór jesienny: połowa IX – połowa XI
bardzo plenna, przydatna do bezpośredniego spożycia, konserwowania i mrożenia, późny wysiew można przechowywać
Karlena 130-150 dni połowa III do połowy V intensywnie pomarańczowa, bardzo słodka, do bezpośredniego spożycia, przechowywania, przetwarzania
Koral 140-150 dni początek IV – połowa V na soki, przetwory, do mrożenia, późny siew nadaje się do przechowywania
Olympus 160-170 dni początek III –koniec IV bardzo późna odmiana idealna do długotrwałego przechowywania, ciemnopomarańczowe do czerwonych korzenie, idealna na soki i przetwory

Nietypowe odmiany marchwi

Nietypowe odmiany marchwi
ODMIANA OKRES WEGETACJI TERMIN WYSIEWU UWAGI
Deep Purple F1 ok. 135 dni początek III – koniec V odmiana średnio późna, kolor intensywnie fioletowy, do bezpośredniego spożycia, do krótkotrwałego przechowywania, zawiera dużą ilość luteiny
Gold Nugget 130-140 dni połowa IV – koniec V odmiana późna, barwa jasnożółta, bardzo słodka, twarde korzenie bez tendencji do pękania, do bezpośredniego spożycia
Jaune du Doubs 140 dni pod osłonami:
początek III

w gruncie:
połowa IV – połowa V
odmiana późna, barwa jasnożółta, delikatny słodkawy miąższ, mniej słodka od tradycyjnej, jest w stanie okryta przezimować na grządce
Mercado de Paris ok. 80 dni cały III odmiana wczesna, małe, okrągłe o średnicy ok. 4 cm, nie kumuluje azotanów, bardzo słodka, do bezpośredniego spożycia, do gotowania, na przetwory, jako dekoracja
Pariser Markt 70-80 dni początek III – koniec VI odmiana bardzo wczesna, tworzy okrągłe korzenie wielkości dużej rzodkiewki, intensywna barwa korzenia, bardzo smaczna, słodka, bogactwo karotenu i cukrów, idealna do podawania w całości, do marynat bez krojenia
Purple Haze 100-110 dni początek III – koniec IV odmiana średnio wczesna, kolor fioletowy, bardzo smaczna, do bezpośredniego spożycia, do krótkotrwałego przechowywania
White Satin F1 ok. 95 dni połowa III – koniec V odmiana wczesna, bardzo plenna, kolor biały, niższa zawartość cukrów niż w marchwi tradycyjnej, duża zawartość błonnika i przeciwutleniaczy, do bezpośredniego spożycia, do mrożenia
Różne odmiany marchwi

Różne odmiany marchwi, autor: ShireShy, Pixabay

Kilka cennych rad

  • W uprawie marchwi bardzo ważne jest to, jakie zapewnimy jej sąsiedztwo. A najlepszym jest cebula, która chroni marchew przed jej największym wrogiem – szkodnikiem połyśnicą marchwianką. Dobrze jest również obok umieścić pory i koper, ich olejki eteryczne również odstraszają różne szkodniki. 
  • Zawsze warto również sadzić wkoło, nie tylko marchwi, aksamitki, które odstraszają mnóstwo szkodników. 
  • Marchewki nie sadzi się nigdy obok pomidorów, to sąsiedztwo wzajemnie sobie szkodzi.

A  wszystko o dobrych i złych sąsiadach dla marchwi znajdziesz tutaj:

Fot. główna: Odmiany marchwi, autor: Stephen Ausmus, commons.wikimedia.com

close

Cześć! 👋

Zapisz się do naszego Informatora Ogrodniczego i otrzymuj najważniejsze informacje ogrodnicze raz w tygodniu

Nie wysyłamy SPAMu!

Przeczytaj także

Dodaj komentarz

Skip to content