Awokado właściwe vel Smaczliwka wdzięczna (Persea americana) to gatunek wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych. Jest to jednak z tych roślin, którą ludzie zaczęli uprawiać najwcześniej, a mianowicie już 7 tysięcy lat p.n.e. Roślina ta pochodzi z południowo-środkowego Meksyku, gdzie od wieków była podstawowym składnikiem diety Azteków. Z Meksyku smaczliwka powędrowała do Ameryki Środkowej a następnie do Południowe. Istnieje wiele jej odmian, z których każda oferuje wiele dobroczynnych właściwości.
Awokado roślina – w pigułce
- Awokado, znane jako smaczliwka wdzięczna, jest wiecznie zielonym drzewem pochodzącym z Meksyku, uprawianym od 7000 lat p.n.e.
- Wymaga żyznej, przepuszczalnej gleby, zacisznego stanowiska, ciepłego klimatu bez przymrozków, oraz odpowiedniego nawadniania i nawożenia
- Może być uprawiane jako roślina ozdobna w pomieszczeniach, z rzadką możliwością owocowania
- Posiada liczne zastosowania w kuchni, medycynie i kosmetyce dzięki bogactwu kwasów tłuszczowych i substancji odżywczych
Awokado – warunki uprawowe
Uprawa awokado vel smaczliwki wdzięcznej to czasochłonne i wymagające zadanie, które wymaga starannego planowania i właściwego miejsca. Ponieważ rośliny te są wyjątkowo wrażliwe i delikatne, warunki w których wzrastają muszą być dobrze dobrane, aby drzewka smaczliwki wdzięcznej mogły przynieść zadowalający plon. W naszym klimacie nie ma możliwości by awokado uprawiać w ogrodzie i by wydało owoce. Można jednak traktować roślinę jako ozdobą i uprawiać w pomieszczeniu, zdarza się nawet, że po 6-8 latach wyda owoce, ale to naprawdę rzadkość. Uprawa awokado z pestki w doniczce nie jest skomplikowana a drzewko, które wyrośnie jest naprawdę dekoracyjne.
A wszystkiego o uprawie awokado z pestki w doniczce przeczytacie tutaj:
Wymagania w uprawie smaczliwki
Dla drzewek awokado kluczowym kryterium uprawnym jest gleba, która misi być żyzna, ale jednocześnie przepuszczalna – w przeciwnym wypadku ich korzenie gniją. Rośliny te lubią zaciszne i osłonięte od wiatru stanowiska, dlatego dobrze jest sadzić je na obszarach wolnych od wiatru, ale i tych o średnim nasłonecznieniu – zbyt dużo słońca może przyczyniać się do poparzeń owoców. Smaczliwka wdzięczna preferuje klimat ciepły, w którym nie występują przymrozki, krótkotrwale znoszą jednak temperatury do -4°C. Z kolei w przypadku upałów, tolerują krótkie okresy temperatury do 40°C – ale wyłącznie wówczas, gdy na drzewkach nie ma pąków kwiatowych, kwiatów czy owoców. Na szczególnie gorących obszarach, hodowcy stosują specjalne zraszacze, które pozwalają zadbać o ich ochronę podczas fal upałów.
Dla uzyskania kwiatów, rośliny te potrzebują w okresie jesienno-zimowych około 4 tygodni stosunkowo niskiej temperatury, a z kolei już po pojawieniu się kwiatów, konieczne jest przynajmniej kilka dni temperatury powyżej 10°C dla zawiązania się owoców. Sadzenie drzewek na terenach gdzie występują przymrozki ma miejsce we wrześniu/październiku, w przypadku cieplejszych obszarów, dobrze jest sadzić je po okresie największych upałów.
Pielęgnacja awokado
Podlewanie jest kluczowym zabiegiem pielęgnacyjnym w uprawie awokado. Jeśli panuje upał, roślina powinna być podlewana codziennie. Dobrze jest postawić doniczkę w wysokim podstawku wypełnionym kamieniami i wodą w taki sposób, żeby dno doniczki do wody nie dotykało. Parująca woda również będzie dostarczała roślinie wilgoci. Pamiętać należy, że wystarczy nawet krótkotrwały niedobór wody, żeby liście smaczliwki zaczęły się zwijać, a następnie opadać.
Nawożenie jest niezwykle ważne dla drzewek. Na mniej żyznych glebach zalecane jest uzupełnianie podłoża wapniem, fosforem itp. pierwiastkami. Obornik stosowany jest jedynie na 6 miesięcy przed sadzeniem, gdyż może być on szkodliwy dla korzeni drzew. Nie należy stosować w nawożeniu azotu, potasu lub nawozu zwierzęcego przed sadzeniem, podobnie jak zaraz po nim, gdyż mogą one niszczyć delikatne korzenie młodych drzewek. Gleba pod uprawy smaczliwki musi być regularnie analizowana i nawożona wedle aktualnych potrzeb roślin.
Drzewka należy także regularnie przycinać, aby pozostawały w optymalnym rozmiarze, nie przysłaniały światła niżej położonym gałęziom uniemożliwiając ich kwitnienie i owocowanie, ale i dla odmłodzenia, dzięki czemu zachować można ich maksymalną produktywność. Hodowcy muszą zadbać również o ich odpowiednie nawodnienie szczególnie w okresach od sierpnia do kwietnia.
Zastosowanie awokado
Smaczliwka wdzięczna uznawana jest za jeden z najzdrowszych owoców na świecie, gdyż zawiera wiele cennych kwasów tłuszczowych, a także bogata jest w liczne substancje odżywcze. Zastosowanie awokado znajdziemy zatem w kulinariach, gdzie stanowi ono genialny składnik i spore pole do popisu w tworzeniu smacznych potraw. Może być używane jako zamiennik masła. Jego liczne właściwości prozdrowotne czynią awokado wsparciem dla regeneracji organizmu, a także w zapobieganiu licznym chorobom i dolegliwościom. Jego lecznicze walory sprawiają, że spożywanie awokado zalecane jest osobom cierpiącym z powodu miażdżycy lub cukrzycy typu II. Jako element diety świetnie wspomagają również kobiety w ciąży, gdyż bogate są w kwas foliowy niezbędny w profilaktyce wad cewy nerwowej płodu.
Dobroczynne działanie awokado odnaleźć można także w kosmetyce, gdzie cudownie sprawdza się ono jako składnik pielęgnacji skóry i włosów, jak również w licznych zabiegach kosmetycznych. Dzięki działaniu regenerującemu i wygładzającemu wspomaga skórę w niwelowaniu podrażnień, dlatego często stanowi ważny komponent maseczek. Zawarte w nim składniki nadają cerze promienny wygląd i pomagają w usuwaniu plam pigmentacyjnych. Rewelacyjnie pomaga ono także w walce z nadmierną suchością skóry, a także w zmaganiach z trądzikiem i niedoskonałościami. Składniki odżywcze zawarte w smaczliwce wdzięcznej czynią ją także genialnym wsparciem w odbudowie i regulacji procesu wzrostu włosów, zapobiegają także ich wypadaniu. Z pestek awokado wykonywane są również sztućce i słomki.
Czym jest awokado (Persea americana) i jakie są jego główne zastosowania?
Awokado, znane również jako smaczliwka wdzięczna, to wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane od 7000 lat p.n.e. Pochodzi z Meksyku i jest cenione za liczne właściwości zdrowotne i odżywcze. Znajduje zastosowanie w kuchni jako zamiennik masła, wspiera regenerację organizmu, zapobiega chorobom, a także jest używane w kosmetyce do pielęgnacji skóry i włosów.
Więcej o właściwościach awokado znajdziecie tutaj:
Awokado roślina – Podsumowanie
Awokado, znane jako smaczliwka wdzięczna (Persea americana), to gatunek drzewa pochodzącego z Meksyku, gdzie od dawna było kluczowym elementem diety Azteków. Uprawa awokado wymaga szczególnej uwagi na glebę, która musi być żyzna i przepuszczalna, oraz ochronę przed wiatrem i odpowiednie nasłonecznienie. Drzewka te dobrze rosną w ciepłym klimacie, bez ryzyka przymrozków, a ich uprawa w pomieszczeniach może przynieść owoce jako rośliny ozdobne.
Podlewanie i nawożenie są kluczowe dla zdrowego wzrostu awokado. Rośliny te wymagają regularnego podlewania, szczególnie w upalne dni, oraz dopasowanego nawożenia, by uniknąć problemów z korzeniami. Przycinanie drzewek jest ważne dla utrzymania ich optymalnego rozmiaru i produktywności.
Awokado jest uznawane za jeden z najzdrowszych owoców, bogaty w kwas foliowy, kwas tłuszczowy i inne substancje odżywcze. Ma szerokie zastosowanie w kuchni, medycynie i kosmetyce, gdzie jest cenione za swoje właściwości regenerujące, odżywcze i lecznicze.
Bibliografia:
- A. Jaroszenko-Skrunda, Agrochemia, Kwiaty w domu, 11/2001, s.26-27
- J. Gilewicz, Wiadomości Zielarskie, Egzotyczne rośliny lecznicze, 12/39/1997, s.6-7
- P. Kardasz, Kwietnik, Awokado, 01/1995, s.14-15
Fot. główna: sandid/pixabay.com
Potrzebuję szczegółowe informacje. Chcę przesadzić do większej doniczki, a nie wiem jakie są korzenie, czy nowa doniczka ma być szersza czy dużo głębsza?
System korzeniowy awokado (Persea americana) jest dość charakterystyczny: korzeń główny to silny korzeń palowy, który rośnie pionowo w dół – odpowiada za stabilność i pobieranie wody z głębszych warstw gleby. Z korzenia palowego wyrastają cieńsze korzenie boczne, które rozrastają się na boki i są zwykle mniej rozbudowane niż u innych drzew.
Przy przesadzaniu należy uważać, gdyż korzenie awokado są delikatne i źle znoszą uszkodzenia mechaniczne, dlatego trzeba być bardzo ostrożnym, by ich nie uszkodzić.
Jaka powinna być nowa doniczka?
Na pewno sporo głębsza, ze względu na dominujący korzeń palowy, by miał miejsce do wzrostu w dół. I też nieco szersza, choć ma to mniejsze znaczenie niż głębokość, ale i tak większa szerokość również się przyda, by korzenie boczne mogły się swobodnie rozrastać i poprawić stabilność rośliny. A zatem idealna nowa doniczka powinna być co najmniej 30–50% głębsza niż dotychczasowa (im większe drzewko, tym głębiej) i szersza o co najmniej 5–10 cm od obecnej doniczki.
Pamiętać również należy o dobrym drenażu – awokado źle znosi przelanie.