Stosowanie ekologicznych rozwiązań w ogrodzie to wykorzystanie w pełni naturalnych składników, które są przyjazne dla środowiska. W ostatnim czasie na nowo wraca do łask stosowanie metod naturalnych do ochrony warzyw przed szkodnikami i różnymi chorobami. Popularną i skuteczną metodą jest wykonywanie oprysku roztworem z mleka i wody. Opryski z mleka na ogórki doskonale sprawdza się on przede wszystkim w walce z mączniakiem.
Opryski z mleka na mączniaka
Mączniak jest grzybem, który rozwija się pod wpływem nadmiernej wilgoci. Na atak narażone są rośliny z rodziny dyniowatych, do których należą ogórki. Zakażone rośliny pokrywają się białymi plamami. Zarodniki mączniaka przenoszone są przez wiatr, ale zdarza się także, że roznoszą je również ptaki czy owady. Grzyb zaraża liść, wnikając w strukturę, czego skutkiem jest to, że fotosynteza spowalnia, a z czasem całkowicie zanika – tym samym roślinom brakuje dostępu do światła, a wymiana gazowa jest zablokowana. Wszystko to sprawia, że ogórki nie rosną.
Skuteczność mleka w ograniczaniu mączniaka prawdziwego roślin dyniowatych potwierdził pod koniec lat 90. zespół Wagnera Bettiola z brazylijskiej Embrapy. W doświadczeniach szklarniowych na cukinii testowano roztwory zawierające od 5 do 50% świeżego mleka. Skuteczność zabiegu na ogół rosła wraz ze stężeniem, jednak do praktycznego stosowania zaleca się roztwór zawierający 5–10% mleka i 90–95% wody. Stężenie 40% było jednym z wariantów badawczych, a nie standardową recepturą oprysku. Przy stężeniach wynoszących 30% i więcej na powierzchni liści obserwowano ponadto rozwój dodatkowej pleśni, choć nie stwierdzono uszkodzeń roślin.
Warto również wspomnieć, że dzięki zastosowaniu oprysku z mleka, na powierzchni roślin powstaje bariera fizyczna, która utrudnia grzybom na przyczepienie się do liści. Dodatkowo lekko zasadowe pH mleka może zmieniać pH powierzchni liścia, tworząc warunki, w których grzyby nie są w stanie się rozwijać, a zawartość lektoferyny czyni pokrywę „mleczną” naturalnym środkiem przeciwbakteryjnym.
Jak często stosować opryski z mleka na ogórki
Opryski z mleka są skuteczne wtedy, gdy wykonuje się je w pierwszej fazie choroby. Dobre efekty daje również stosowanie ich jako środka profilaktycznego. Jeśli roztwór zostanie zastosowany, gdy liście ogórków są już porażone całkowicie, metoda ta jest nieskuteczna. Najważniejsza w opryskach mlekiem jest regularność. Zabieg warto zatem zaplanować przynajmniej raz w tygodniu (raz na 7-10 dni) – przed i w okresie zagrożenia uprawy chorobami. Należy wówczas dokładnie spryskać wszystkie części rośliny, dbając przy tym o młode przyrosty. Na liściach ogórków, oprysk należy wykonać zarówno na dolnej, jak i górnej stronie.
Kiedy stosować opryski z mleka na ogórki
Najlepsze efekty przynosi wykonywanie oprysków w słoneczny dzień, w momencie, gdy na liściach nie ma już rosy. Mleko zasycha, tworząc powłokę chroniącą liście przed wniknięciem grzyba. Zabieg musi być wykonywany systematycznie, jak wspomniano najlepiej co siedem dni. Dobrze jest również śledzić prognozy pogody w czasie oprysków – optymalnym czasem bez opadów po zabiegu są dwa do trzech dni. Opryski wykonywane na świeżym powietrzu nie wydzielają żadnych przykrych aromatów, jednak w szklarniach mleko osiadające na liściach kwaśnieje i wydziela nieprzyjemny zapach.
Jak stosować opryski z mleka na ogórki
Do roztworu mleka i wody można dodać substancje, które ułatwiają przyczepność. Takim środkiem jest adiuwat, mydło potasowe. Do oprysku należy przygotować roztwór zawierający 5–10% mleka. Na 1 litr cieczy potrzeba od 50 do 100 ml mleka oraz odpowiednio od 950 do 900 ml wody. Najprostszym rozwiązaniem jest zastosowanie roztworu 10-procentowego, czyli 100 ml mleka i 900 ml wody – odpowiada to proporcji 1:9. Preparat należy dokładnie wymieszać, przelać do opryskiwacza i zużyć bezpośrednio po przygotowaniu.. Środki te mają działanie, które zmniejsza napięcie powierzchniowe mieszanki, dzięki czemu lepiej się wchłania. Po przygotowaniu roztworu możemy przejść do wykonania zabiegu.
Opryski mlekiem na mszyce i inne szkodniki
Mszyce oraz inne szkodniki jak stonka, wciornastki czy roztocza to plaga niejednej uprawy – zarówno ogórków, jak i wielu innych warzyw czy owoców. Jak się jednak okazuje, poza skutecznym działaniem przeciwgrzybiczym, ma ono również walory odstraszające niechcianych gości. Spryskane mleczną miksturą rośliny zyskują zatem skuteczną ochronę.
Wykonanie oprysku z mleka na mszyce nie należy do zadań trudnych – wystarczy połączyć chude mleko z wodą w równych proporcjach, a następnie przygotować oprysk. Najlepiej stosować jest ten zabieg w uprawach na zewnątrz – w warunkach domowych czy w szklarniach może być on przyczyną wyjątkowo nieprzyjemnego zapachu. Dobrym momentem na przeprowadzenie oprysku jest ranek, gdy szkodniki nie są jeszcze zbyt aktywne. Podczas zabiegu należy dokładnie opryskać rośliny, zwracając szczególną uwagę na spodnie części liści i głębsze partie roślin, gdzie najchętniej bytują szkodniki.
Wybierając mleko do oprysku możemy skorzystać z tego dostępnego w sklepie, niemniej bezkonkurencyjne jest to prosto od krowy. O ile działanie mleka nie spowoduje natychmiastowej reakcji, z czasem zacznie zniechęcać szkodniki, ale i przyciągnie pożyteczne owady, które stanowią naturalnych wrogów dla mszyc. Stosując opryski z mleka, aby zadbać o lepsze rezultaty musimy również pamiętać o innych aspektach jak usuwanie chwastów czy odstraszanie mrówek, które chętnie wspomagają mszyce w wyrządzaniu szkód.
Jakie mleko stosować do oprysków
Do wykonania oprysków z mleka można wykorzystać mleko, które dostępne jest w każdym sklepie spożywczym, choć najskuteczniejsze jest mleko nieprzetworzone – prosto od krowy. Nie ma znaczenia poziom tłuszczu w mleku, gdyż nie ma on udziału w walce z mączniakiem. Priorytetem jest tutaj białko. Stosując mleko przetworzone, warto zmienić proporcje roztworu, dodając do niego mniej wody. Na efektywność oprysków ma także wpływ dokładność ich wykonania.
Warto również dodać, że roztwór mleka można wykorzystać także do nawożenia ogórków i innych roślin. Mleko bogate jest w wapń, który jest pierwiastkiem niezbędnym do ich prawidłowego wzrostu. W domu można wykorzystać mleko do zasilania dolistnego – liście nie żółkną i mają soczystą, zieloną barwę.
Fot. główna: depositphotos.com

Cytat „Stwierdzono wtedy, ze roztwór sporządzony w proporcji 60% wody i 40% mleka…..” a poniżej poddajecie proporcje 1:5
Moje pytanie:
1. czemu poddajecie dwie różne wartości?
2. które stężenie mam zastosować?
Dziękujemy za zwrócenie uwagi – ma Pan rację, w artykule zostały podane dwa różne stężenia bez odpowiedniego wyjaśnienia. Roztwór zawierający 40% mleka nie jest tym samym co proporcja 1 części mleka na 5 części wody, która daje około 16,7% mleka.
Stężenie 40% było jednym z wariantów testowanych w badaniach, natomiast do praktycznego stosowania zalecany jest roztwór zawierający 5–10% mleka. Najprościej przygotować roztwór 10-procentowy, mieszając 100 ml mleka z 900 ml wody. Oprysk należy wykonywać raz w tygodniu od pojawienia się pierwszych objawów mączniaka. Dziękujemy – poprawimy ten fragment artykułu 🙂