Chcesz posadzić drugi krzew tej winorośli, której owoce już znasz i lubisz? Rozmnażanie winorośli jest naprawdę łatwe. Najprościej wykorzystać fragment pędu pozostały po zimowym cięciu. Możesz też zrobić odkład albo pobrać zieloną sadzonkę latem. Każda z tych metod działa nieco inaczej, ale żadna nie wymaga zakładania winnicy ani specjalistycznego sprzętu.
Dla początkujących najlepszym wyborem są sadzonki zdrewniałe. Poniżej znajdziesz instrukcję krok po kroku, a także pozostałe sposoby i wskazówki, jak uniknąć najczęstszych niepowodzeń.
Rozmnażanie winorośli – jak można rozmnożyć winorośl?
| Metoda | Kiedy ją wybrać? | Co jest najważniejsze? |
|---|---|---|
| Sadzonki zdrewniałe | Pod koniec zimy, przy okazji cięcia krzewu | Zdrowa jednoroczna łoza i prawidłowy kierunek sadzenia |
| Odkład | Gdy potrzebujesz jednej lub dwóch roślin obok istniejącego krzewu | Utrzymanie wilgotnej ziemi wokół przysypanego pędu |
| Sadzonki zielne | W sezonie wzrostu, gdy nie masz zdrewniałych łóz | Ochrona liści przed wysychaniem do czasu wytworzenia korzeni |
Winorośl można też rozmnażać przez szczepienie, ale jest to bardziej wymagająca technika. W przydomowym ogrodzie najłatwiej zacząć od trzech metod opisanych poniżej.
Metoda 1. Sadzonki zdrewniałe – najprostszy sposób
Sadzonkę zdrewniałą przygotowuje się z jednorocznej łozy, czyli pędu, który wyrósł w poprzednim sezonie i zdążył zdrewnieć. Dobry moment na jej pobranie przypada późną zimą, kiedy krzew jeszcze nie rozpoczął wzrostu. Możesz połączyć tę pracę z cięciem winogron.
Jak wybrać pęd?
Poszukaj pędu mniej więcej grubości ołówka, zdrowego i dobrze dojrzałego. Najlepiej, by pochodził z nasłonecznionej części krzewu. Odrzuć cienkie, słabe pędy, uszkodzone fragmenty oraz niedojrzały koniec łozy.
Nie pobieraj materiału z rośliny, która wygląda na chorą. Niektóre choroby mogą zostać przeniesione wraz z pędem na nową sadzonkę. Jeśli widzisz niepokojące objawy, sprawdź wcześniej opis chorób winorośli.
Jak pociąć łozę na sadzonki?
- Przygotuj czysty, ostry sekator. Jeśli pobierasz materiał z kilku krzewów, oznacz odmiany od razu po cięciu.
- Podziel łozę na odcinki z co najmniej trzema zdrowymi pąkami. Zwykle będą miały około 25-40 cm długości, zależnie od odległości między pąkami.
- Dolny koniec przytnij prosto, tuż pod pąkiem. Górny przytnij ukośnie, kilka centymetrów nad najwyższym pąkiem.
- Usuń wąsy czepne i pozostałości bocznych pędów.
Proste cięcie na dole i ukośne na górze służą przede wszystkim temu, by nie posadzić sadzonki do góry nogami. Po kilku tygodniach przechowywania końce pędu łatwo pomylić.
Co zrobić z sadzonkami do wiosny?
Jeśli ziemia jest jeszcze zamarznięta, zwiąż sadzonki w pęczki i przechowaj je w chłodzie, na przykład w lodówce lub odpowiednio chłodnej piwnicy. Umieść je w woreczku z lekko wilgotnymi trocinami, torfem albo innym podłożem, które ograniczy wysychanie.
- Podłoże powinno być wilgotne, ale nie mokre.
- Łozy nie mogą wyschnąć ani zamarznąć.
- Raz na jakiś czas zajrzyj do pęczka i sprawdź, czy nie pojawia się pleśń.
Jeśli pobierasz sadzonki pod koniec zimy, a gleba nadaje się już do uprawy, możesz umieścić je od razu na przygotowanej grządce.
Jak posadzić zdrewniałą sadzonkę winorośli?
Wybierz przepuszczalne podłoże na osobnej grządce albo głęboką doniczkę z otworami odpływowymi. Sadzonkę umieść pionowo, prostym końcem w dół. Dwa dolne pąki powinny znaleźć się pod ziemią, a najwyższy tuż nad jej powierzchnią. Dociśnij podłoże i podlej.
Później dbaj o umiarkowaną, dość równą wilgotność. Ziemia nie powinna wysychać na długo, ale sadzonka nie może też stać w wodzie. Jeśli rośnie na zewnętrznej grządce, chroń ją przed silnym mrozem.
Ukorzeniacza nie trzeba stosować. Większe znaczenie mają jakość łozy, jej prawidłowe posadzenie i warunki, w jakich będzie rosnąć.
Metoda 2. Odkład – nowa winorośl bez odcinania pędu na początku
Odkład przydaje się wtedy, gdy obok krzewu masz wolne miejsce i chcesz uzyskać jedną lub dwie rośliny. Pęd pozostaje połączony z winoroślą mateczną, dopóki nie wytworzy własnych korzeni. Dzięki temu nie jest od razu zdany wyłącznie na zapasy zgromadzone w odciętej sadzonce.
- Wybierz zdrowy, długi pęd, który da się przygiąć do ziemi bez złamania.
- Przygotuj płytkie zagłębienie obok krzewu.
- Przygnij pęd tak, aby jego środkowa część znalazła się w zagłębieniu, a wierzchołek pozostał nad ziemią.
- Przymocuj przysypaną część, przykryj ją ziemią i podlej.
- Utrzymuj to miejsce wilgotne. Pęd odetnij od krzewu dopiero wtedy, gdy ma już dobrze rozwinięte korzenie.
Na odkład trzeba poczekać. Jeśli pod koniec sezonu korzeni jest niewiele, pozostaw go połączonego z krzewem dłużej, zamiast przesadzać słabą roślinę na siłę.
Metoda 3. Sadzonki zielne – rozmnażanie winorośli latem
W sezonie wzrostu możesz pobrać sadzonkę z młodego pędu. To rozwiązanie, gdy nie udało Ci się zachować zdrewniałej łozy, ale wymaga pilniejszej kontroli wilgotności. Zielony pęd ma liście i łatwo traci przez nie wodę, zanim wytworzy korzenie.
- Pobierz kilka fragmentów zdrowych młodych pędów. Każdy powinien mieć kilka węzłów, czyli miejsc, z których wyrastają liście.
- Usuń liście z dolnej części sadzonki, a górne pozostaw.
- Umieść dolną część pędu w lekkim, przepuszczalnym podłożu.
- Postaw doniczkę w jasnym miejscu, bez ostrego słońca.
- Utrzymuj podłoże lekko wilgotne i zadbaj o wysoką wilgotność powietrza wokół sadzonki. Jeśli używasz przezroczystej osłony, regularnie ją wietrz.
Przygotuj kilka sadzonek naraz — nie każda się przyjmie. Młodych roślin nie wystawiaj od razu na pełne słońce ani na przymrozki.
Czy można ukorzenić winorośl w wodzie?
Można spróbować włożyć pęd do wody i obserwować korzenie, ale do uzyskania sadzonki ogrodowej wygodniejsza jest grządka lub doniczka z przepuszczalnym podłożem. Korzenie powstałe w wodzie łatwo uszkodzić podczas przenoszenia do ziemi. Sama obecność listków również nie przesądza o powodzeniu — przez pewien czas pęd może rosnąć dzięki własnym zapasom.
Kiedy sadzonka jest gotowa do przesadzenia?
Pierwsze zielone listki nie oznaczają jeszcze, że sadzonka zdrewniała się ukorzeniła. Pąki potrafią ruszyć przed rozwojem korzeni. Nie wyciągaj więc pędu co kilka dni z ziemi, by sprawdzić, co dzieje się pod powierzchnią.
Dobrym rozwiązaniem jest pozostawienie sadzonek na grządce lub w odpowiednio dużych doniczkach przez pierwszy sezon. Silne, dobrze ukorzenione rośliny przesadź na stałe miejsce kolejnej wiosny, zanim rozpoczną wzrost. Sadzonki uprawiane pod osłoną wcześniej stopniowo przyzwyczaj do warunków na zewnątrz.
Winorośl potrzebuje słonecznego stanowiska i podpory. Przy wyborze miejsca oraz przygotowaniu dołka pomoże poradnik jak i kiedy sadzić winogrona.
Czy nowa winorośl będzie taka sama jak stara?
Sadzonka z pędu oraz odkład zachowują cechy odmiany, z której pochodzą. Jeśli więc rozmnażasz krzew o smacznych owocach, nowa roślina będzie tą samą odmianą. Z pestką jest inaczej – siewka może różnić się od rośliny matecznej, dlatego wysiew nie jest dobrym sposobem na powielenie konkretnej winorośli.
Jest jednak ważny wyjątek. Jeśli krzew był szczepiony, sadzonka pobrana z pędu nad miejscem szczepienia będzie rosła na własnych korzeniach. Zachowa odmianę części owocującej, ale nie odziedziczy cech podkładki. Podkładki dobiera się między innymi ze względu na warunki glebowe i odporność na filokserę. Przy zakładaniu większej uprawy warto uwzględnić to przy wyborze materiału szkółkarskiego.
Dlaczego sadzonki winogron się nie przyjmują?
- Wyschły podczas przechowywania. Pędy potrzebują chłodu i ochrony przed utratą wilgoci.
- Zostały posadzone odwrotnie. Oznacz górę i dół już w chwili cięcia.
- Pochodziły ze słabego albo chorego krzewu. Rozmnażaj tylko rośliny w dobrej kondycji.
- Stały w mokrej ziemi lub całkiem wyschły. Pilnuj wilgotności i odpływu nadmiaru wody.
- Zostały przesadzone po pojawieniu się pierwszych liści. Poczekaj, aż rozwiną dostatecznie silne korzenie.
- Przemarzły jako młode rośliny. Sadzonki w doniczkach i na grządce wymagają większej uwagi niż starsza winorośl.
Jeśli robisz sadzonki po raz pierwszy, przygotuj kilka sztuk z jednego zdrowego krzewu. Zajmie to niewiele więcej czasu, a zwiększy szansę, że w kolejnym sezonie będziesz mieć roślinę gotową do posadzenia przy pergoli. Przed pobraniem pędów obejrzyj też krzew pod kątem szkodników winorośli.
