Strona Główna Ogród Czosnek niedźwiedzi – uprawa, właściwości, zastosowanie

Czosnek niedźwiedzi – uprawa, właściwości, zastosowanie

autor Ogarnij Ogród

Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) zwany inaczej czosnkiem cygańskim lub cebulą czarownic jest gatunkiem rośliny z rodziny amarylkowatych. Tworzy rozległe łany w wilgotnych lasach liściastych, gdzie dziko rośnie. Spotkać go można w całej Europie aż po Ural i Kaukaz. W Polsce najczęściej spotykany na południu, rzadziej na północy, ale wszędzie objęty jest częściową ochroną gatunkową. Wykorzystywany jest zarówno jako roślina jadalna (w całości) jak i lecznicza a także ozdobna. Roślina coraz częściej spotykana również w uprawie amatorskiej. Doskonale zastępuje powszechnie znany i używany czosnek, natomiast po jego spożyciu specyficzny aromat bardzo krótko wyczuwalny jest w oddechu, w przeciwieństwie do czosnku tradycyjnego.

Czosnek niedźwiedzi w naturze

Liście czosnku niedźwiedziego pojawiają się już w końcówce lutego i w marcu. W kwietniu natomiast roślina zaczyna kwitnąć. Kwiatuszki są kuliste, zebrane w malutkie baldachy, barwy białej. Czosnek dorasta do wysokości 30-40 cm. Pod ziemią tworzy cylindryczne, mocno wydłużone cebulki, które bez problemu zimują w podłożu. Z jednej cebulki wyrasta tylko jeden liść, który ma dość długi ogonek.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi, autor: WikimediaImages/pixabay.com

Czosnek niedźwiedzi podobny jest do konwalii majowej, która jest rośliną trującą. Różnica polega na tym (zanim pojawią się kwiaty), że konwalia z każdej cebulki wypuszcza 2 liście. Cechą charakterystyczną czosnku niedźwiedziego jest jego rozmnażanie. Otóż każdego roku cebulka czosnku dzieli się na dwie nowe i w ten sposób sukcesywnie kolonizują przestrzeń.

Czosnek niedźwiedzi – uprawa

Czosnek niedźwiedzi ma specyficzne wymagania uprawowe, nie da się go posadzić na grządkach, żeby sobie w równych rządkach rósł. Uprawa czosnku się uda, jeśli postaramy się stworzyć mu warunki jak najbardziej zbliżone do tych, które ma w naturze. A zatem: miejsce musi być zacienione, pod drzewami albo krzewami liściastymi. Podłoże powinno być gliniasto-piaszczyste, bogate w związki wapnia, fosforu, azotu i potasu, najlepiej próchnicze. Dobrze jest wyściółkować je przesianym kompostem i co roku nim nawozić. Gleba musi być bogata w składniki pokarmowe.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi, autor: kocka_photo/pixabay.com

Czosnek można spróbować wyhodować z nasion, ale jest to niezwykle trudne. Dużo łatwiej jest wsadzić do ziemi cebule pamiętając o zachowaniu odległości (ok. 10 cm), z uwagi na fakt, że uprawa co roku podwoi swoją liczebność. Cebulki wsadzamy od końca września do końca października na taką głębokość by nad każdą było 2 cm ziemi. Pierwsze zbiory są po 2 latach (od marca do maja). Liście zbiera się jeszcze przed zakwitnięciem roślin, później bowiem stają się twarde, matowe i nie mają już wszystkich dobroczynnych właściwości.

Czosnek niedźwiedzi lubi podłoże wilgotne, jeśli zatem wiosna jest sucha, należy go systematycznie podlewać. Pamiętać już należy o systematycznych odchwaszczaniu uprawy, zwłaszcza po tym, gdy czosnek zakończy już wegetację a w ziemi pozostaną tylko jego cebulki.

Właściwości prozdrowotne czosnku niedźwiedziego

Już w średniowieczu korzystano z dobrodziejstw jakie w sobie ma niedźwiedzi czosnek. I nie tylko niedźwiedzie o nich wiedziały, zajadając go zaraz po przebudzeniu z zimowego snu by się po ciężkiej zimie wzmocnić.

Czosnek niedźwiedzi w kuchni

Czosnek niedźwiedzi w kuchni, autor: RitaE, Pixabay

Czosnek to przede wszystkim wyjątkowe bogactwo aktywnej siarki (7,8 g w 100 g, w zwykłym czosnku jest to tylko 1,7 g), która pobudza enzymy odpowiedzialne za odtruwanie organizmu ze związków toksycznych oraz metali ciężkich. Mają one również dobroczynny wpływ na skórę, włosy i paznokcie. Związki siarki zapobiegają również miażdżycy a także obniżają ciśnienie krwi. Z innych mikroelementów czosnek ten zawiera magnez, mangan, fosfor, sód, wapń, selen, potas oraz żelazo. Do tego dużą dawkę witaminy C, ale również witaminy z grupy B. Zawiera również substancje o charakterze antybiotycznym, które wspomaga zwalczanie wielu chorób o charakterze infekcyjnym. Regularne spożywanie świeżych liści czosnku niedźwiedziego sprzyja również utracie wagi.

Czosnek niedźwiedzi w kuchni

Nie tylko ze względu na mnóstwo prozdrowotnych właściwości, ale również ze względu na walory smakowe czosnek jest bardzo popularny w kuchni. Najzdrowszy jest spożywany na surowo. Wiedzieć należy, że przy obróbce termicznej traci bardzo wiele swoich właściwości. Również suszenie czosnku niedźwiedziego powoduje, że staje się o wiele uboższy. Do dań na gorąco najlepiej jest dodawać roślinę pod koniec gotowania lub pieczenia. Można go dodawać do sałatek, kanapek, zup, sosów i mięs. Dodany do masła albo oliwy cudownie je czosnkowo aromatyzuje, co można wykorzystać np. przy grillu. Wykorzystywać można zarówno liście jak i cebulki. Można je spożywać świeże, kisić jak ogórki (i liście, i cebulki), można suszyć albo mrozić. Roślinę można również wykorzystywać do zrobienia leczniczej nalewki.

Fot. główna: Hans, Pixabay

Przeczytaj także

Dodaj komentarz

Informator Ogrodniczy

Zapisz się do naszego Informatora Ogrodniczego. Dołącz do tysięcy ogrodników i ogrodniczek!