Trawnik żółknie, darń odchodzi od ziemi, a pod nią znajdujesz białe larwy? Dawniej w podobnych sytuacjach wielu ogrodników szukało Dursbanu. Dursban został jednak wycofany, a termin legalnego stosowania zapasów dawno minął. Co można zastosować zamiast niego na pędraki?
W przydomowym ogrodzie warto rozważyć przede wszystkim nicienie owadobójcze dobrane do gatunku larw, a przy niewielkim problemie również ich ręczne wybieranie. O skuteczności decyduje nie tylko nazwa produktu, lecz także wiek pędraków, temperatura gleby i wilgotność po zabiegu.
Dlaczego Dursban został wycofany?
Preparat Dursban 480 EC zawierał chloropiryfos – substancję owadobójczą z grupy związków fosforoorganicznych. Wycofanie było następstwem nieodnowienia jej zatwierdzenia w Unii Europejskiej. W ocenie EFSA wskazano obawy dotyczące możliwego działania genotoksycznego oraz wpływu na rozwijający się układ nerwowy, w tym u dzieci.
W Polsce obowiązywały następujące terminy:
- 16 lutego 2020 r. – wycofanie zezwoleń i zakończenie wprowadzania nowych partii na rynek.
- 1 kwietnia 2020 r. – koniec sprzedaży wcześniej wprowadzonych zapasów.
- 16 kwietnia 2020 r. – ostateczny termin ich stosowania.
Stare opakowanie znalezione w garażu nie daje prawa do wykonania zabiegu. Zmniejszenie dawki ani zastosowanie preparatu wyłącznie na własnej działce nie zmienia jego statusu.
Czy istnieje chemiczny zamiennik Dursbanu na pędraki w trawniku?W
W wykazie zastosowań MRiRW nie ma chemicznego preparatu na pędraki w trawniku dla użytkowników nieprofesjonalnych.
Zastosowania przeciw pędrakom zarejestrowane w innych obszarach, np. szkółkach leśnych, nie pozwalają na użycie produktu w przydomowym trawniku. Zawsze trzeba przestrzegać zakresu określonego w etykiecie.
Podobnie preparat na dorosłe chrząszcze nie staje się automatycznie preparatem na ich larwy w glebie. To różne stadia rozwojowe i różne sposoby stosowania.
Przed zakupem sprawdzaj:
- roślinę lub miejsce zastosowania, np. trawnik;
- zwalczany organizm i jego stadium;
- kategorię użytkownika;
- metodę aplikacji oraz aktualne terminy dopuszczalnego stosowania.
Pomocna jest oficjalna wyszukiwarka środków ochrony roślin MRiRW. Wyniki należy porównać z rejestrem i etykietą.
Najpierw sprawdź, czy to rzeczywiście pędraki uszkadzają korzenie
O obecności larw żerujących na korzeniach mogą świadczyć żółknące i zamierające fragmenty trawnika oraz darń, którą łatwo oderwać od podłoża. Takie objawy mają jednak również inne przyczyny, dlatego przed zabiegiem zajrzyj pod murawę.
Sprawdź kilka miejsc, szczególnie na granicy zdrowej i uszkodzonej darni. Poszukaj białawych, wygiętych larw oraz śladów zjedzonych korzeni. Zrób zdjęcia, jeśli nie umiesz ustalić gatunku. Szerszą diagnostykę opisuje poradnik Pędraki w trawniku.
Ciekawostka: nie każda duża biała larwa znaleziona w ogrodzie niszczy żywe korzenie. Larwy kruszczycy złotawki (Cetonia aurata), spotykane w kompoście, odżywiają się głównie rozkładającą się materią organiczną i pomagają w jej przetwarzaniu. Miejsce znalezienia larwy jest ważną wskazówką, ale nie zastępuje rozpoznania.
Nicienie na pędraki – jak działają i które wybrać?
Nicienie owadobójcze to mikroskopijne organizmy wykorzystywane w biologicznej ochronie roślin. Po wprowadzeniu do wilgotnej gleby odnajdują larwy i wnikają do ich ciała. Współpracują z bakteriami, które przyczyniają się do śmierci zaatakowanego owada.
W preparatach na część pędraków stosowany jest między innymi gatunek Heterorhabditis bacteriophora. Kluczowy jest jednak zakres działania konkretnego produktu. Opakowanie opisane ogólnie jako „nicienie do ogrodu” może służyć do zwalczania zupełnie innych szkodników.
| Przykład produktu | Przeznaczenie wskazane przez producenta | Na co zwrócić uwagę? |
|---|---|---|
| Nemasys G | Młode larwy ogrodnicy niszczylistki (Phyllopertha horticola) w murawie | Nie traktuj go jako uniwersalnego rozwiązania na wszystkie pędraki. |
| nema-green | Wybrane gatunki pędraków, m.in. ogrodnica niszczylistka i guniak czerwczyk (Amphimallon solstitiale) | Sprawdź gatunek larwy i termin odpowiedni dla jej rozwoju. |
| nema-green Cockchafer / Maikäfer | Larwy chrabąszcza majowego (Melolontha melolontha) | To mieszanka nicieni z rodzajów Steinernema i Heterorhabditis, z osobną instrukcją stosowania. |
To przykłady różnych rozwiązań biologicznych, a nie produkty, które można dowolnie wymieniać między sobą. Przed zakupem potwierdź zakres działania, wielkość opakowania, sposób przechowywania i aktualną instrukcję.
Kiedy stosować nicienie na pędraki?
Najlepszy termin zależy od gatunku szkodnika i produktu. Popularna zasada „pędraki zwalcza się jesienią” jest zbyt ogólna.
Przykładowo:
- Nemasys G producent zaleca stosować, gdy larwy żerują blisko powierzchni, zwykle w sierpniu i wrześniu, przy temperaturze gleby 12–30°C.
- Dla nema-green Maikäfer instrukcja ogrodnicza wskazuje maj i wrzesień, a najlepsze działanie przy temperaturze gleby 14–25°C.
Liczy się temperatura podłoża, nie temperatura powietrza w południe. Chłodne noce mogą sprawić, że ziemia będzie zbyt zimna mimo słonecznego dnia.
Podobne z wyglądu larwy nie muszą mieć takiej samej podatności na zabieg. Producent nicieni zwraca uwagę, że zwalczanie niektórych gatunków wymaga wąskiego okna terminowego. Jeśli znajdujesz duże larwy i nie znasz ich gatunku, warto skonsultować dobór produktu przed zakupem.
Jak zastosować nicienie, żeby zabieg miał szansę zadziałać?
Nicienie są żywymi organizmami. Niewłaściwe przechowywanie, przesuszenie lub silne słońce mogą zniweczyć zabieg.
- Sprawdź termin przydatności i warunki przechowywania. Część produktów wymaga chłodzenia; kieruj się instrukcją danego opakowania.
- Zmierz powierzchnię wymagającą zabiegu. Dobierz ilość produktu do metrów kwadratowych, a nie tylko do wielkości konewki.
- Zwilż glebę przed aplikacją, jeśli jest sucha.
- Przygotuj zawiesinę zgodnie z instrukcją i regularnie ją mieszaj. Nicienie mogą opadać na dno.
- Wykonaj zabieg wieczorem lub przy pochmurnej pogodzie, unikając bezpośredniego słońca.
- Podlej po aplikacji, aby wprowadzić nicienie do gleby.
- Utrzymuj odpowiednią wilgotność po zabiegu. W przywołanych instrukcjach wskazano około dwóch tygodni; podłoże powinno być wilgotne, ale nie zalane.
Jednorazowe podlanie po zabiegu i późniejsze przesuszenie trawnika to częsta przyczyna niepowodzenia. Przy podlewaniu kieruj się stanem ziemi, a nie sztywną liczbą minut pracy zraszacza.
Czy P-Drakol jest zamiennikiem Dursbanu?
Warto odróżnić zwalczanie larw od wspomagania roślin uszkodzonych przez ich żerowanie.
Producent opisuje P-Drakol jako preparat mikrobiologiczny wspierający prawidłowy rozwój korzeni i procesy regeneracji po wystąpieniu stresu. Taki zakres deklaracji nie jest tym samym co działanie owadobójcze Dursbanu ani ukierunkowane zwalczanie określonych larw za pomocą nicieni.
Przed zakupem czytaj opis funkcji produktu – czy ma ograniczać szkodnika, czy poprawiać kondycję roślin i podłoża? Nie należy zakładać, że każdy preparat reklamowany przy problemie pędraków pełni identyczną rolę.
Co można zrobić bez preparatów?
Przy niewielkiej liczbie szkodliwych larw pomocne bywa ręczne wybieranie ich podczas prac ziemnych. Przed założeniem nowego trawnika można obejrzeć podłoże i zebrać larwy odkryte podczas przygotowania gruntu.
Nie warto rozkopywać całego zdrowego trawnika po znalezieniu jednej larwy. Zakres działania dopasuj do rzeczywistych uszkodzeń i liczebności szkodnika. Uprawa ziemi odsłania larwy również dla naturalnych wrogów, między innymi ptaków.
Wertykulacja i aeracja nie są samodzielnym, pewnym sposobem zwalczania pędraków. Mogą pomagać w pielęgnacji murawy, ale nie powinny zastępować sprawdzenia, co dzieje się w glebie. Znaczenie tych zabiegów wyjaśniają poradniki o wertykulacji trawnika i aeracji trawnika.
Jak odbudować trawnik po uszkodzeniu korzeni?
Ograniczenie liczby larw nie sprawi, że martwa darń natychmiast odrośnie. Regeneracja to kolejny etap pracy.
Po opanowaniu problemu usuń martwe fragmenty, przygotuj powierzchnię do dosiewu i zapewnij nowej trawie wilgotność potrzebną do kiełkowania. Nie próbuj zastępować tych działań dużą dawką nawozu.
Sposób naprawy murawy opisuje artykuł Jak uzupełnić dziury w trawniku?. Przed dosiewem warto ponownie sprawdzić ziemię, aby nowe siewki nie trafiły w miejsce nadal intensywnego żerowania.
Co zrobić ze starym Dursbanem?
Nie stosuj go i nie wylewaj do kanalizacji ani na ziemię. Preparat należy przekazać do właściwego systemu odbioru odpadów niebezpiecznych.
W przypadku zapasów z gospodarstwa domowego skontaktuj się z gminą lub PSZOK i potwierdź zasady przyjęcia pozostałości środków ochrony roślin. Odpady pochodzące z działalności gospodarczej przekazuje się uprawnionemu odbiorcy. Zwrot pustych opakowań i przekazanie opakowania z resztką preparatu to różne sytuacje, dlatego uprzedź odbiorcę, co dokładnie chcesz oddać.
Fot. główna: Dursban wycofany – co zamiast niego na pędraki – Cindy kuiphuis, CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org
