Skład chemiczny i właściwości guana
Guano jest cenione w rolnictwie ze względu na swój bogaty i zbilansowany skład chemiczny, który dostarcza roślinom niezbędnych makro- i mikroelementów, a także wpływa korzystnie na właściwości fizykochemiczne gleby.
Główne makroelementy guana
Guano jest znane jako wysoce skuteczny nawóz ze względu na wyjątkowo wysoką zawartość podstawowych składników odżywczych dla roślin: azotu (N), fosforu (P) i potasu (K). Te makroelementy są kluczowe dla zdrowego wzrostu i rozwoju roślin, a ich obecność w guanie w znaczących ilościach czyni je potężnym nawozem. Typowe zakresy składu dla komercyjnych produktów guana często wynoszą: azot (ok. 8-11%), fosfor (ok. 7-15%) i potas (ok. 2-4%).
Poza NPK, guano zawiera również znaczące ilości wtórnych makroelementów, takich jak wapń (Ca) i magnez (Mg). Wapń (ok. 10-13%) i magnez (ok. 2% w niektórych produktach) są niezbędne dla budowy ścian komórkowych, fotosyntezy i ogólnej kondycji roślin. Siarka (S) jest kolejnym ważnym makroelementem dla zdrowia roślin, choć jej dokładne stężenie w guanie nie jest zawsze szczegółowo podane, jej obecność przyczynia się do ogólnego profilu odżywczego.
- Żelazo (Fe): Niezbędne do rozwoju chloroplastów, fotosyntezy i oddychania komórkowego.
- Mangan (Mn): Odgrywa kluczową rolę w fotosyntezie, szczególnie w rozkładzie wody i produkcji tlenu, a także jest budulcem enzymów.
- Cynk (Zn): Bierze udział w produkcji enzymów niezbędnych do utrzymania jędrności błon komórkowych, syntezy białek i hormonów wzrostu, takich jak auksyny.
- Miedź (Cu): Wspiera metabolizm azotu, fotosyntezę i rozwój różnych witamin.
- Molibden (Mo): Umożliwia przyswajanie azotu, pozwalając roślinom przekształcać azotany w białka.
Obecność kwasów humusowych w guanie dodatkowo zwiększa biodostępność tych kluczowych mikroelementów, poprawiając przyswajalność fosforu, magnezu, żelaza i cynku przez rośliny. To podkreśla zdolność guana do udostępniania składników odżywczych w formie łatwo przyswajalnej dla roślin.
Guano charakteryzuje się zmiennym zakresem pH, zazwyczaj od około 5 do 8. Chociaż niektóre źródła podają, że guano ma „neutralne pH”, korzystne dla większości roślin i nie wpływające negatywnie na kwasowość gleby , ważne jest, aby zwrócić uwagę na tę zmienność. Guano nietoperzy ma tendencję do bycia bardziej kwaśnym (pH zazwyczaj od 5 do 7,2), podczas gdy guano ptaków jest zazwyczaj bardziej zasadowe. Dokładne pH guana nietoperzy może również różnić się w zależności od jego wieku, warunków przechowywania i diety nietoperzy. Ta zmienność wymaga starannego rozważenia konkretnego produktu i potrzeb roślin.
Guano wyróżnia się wysoką zawartością materii organicznej, która w przypadku guana ptaków morskich często przekracza 40%. Ta bogata kompozycja organiczna jest kluczowa dla poprawy zdrowia gleby. Znacząco poprawia strukturę gleby, zwiększając jej przepuszczalność i napowietrzenie, co z kolei zwiększa zdolność gleby do zatrzymywania wilgoci. Prowadzi to do lepszego drenażu i zapobiega zagęszczeniu gleby.
Korzyści stosowania guana dla roślin i gleby
Włączenie guana do nawożenia ogrodu zarówno kwiatowego jak i warzywnego przynosi liczne korzyści, wpływając pozytywnie na wigor roślin, obfitość plonów oraz ogólny stan zdrowia gleby.
Wpływ guana na wzrost, kwitnienie i plonowanie
Guano dostarcza roślinom optymalną i zbilansowaną ilość składników odżywczych, co prowadzi do silnego, zdrowego wzrostu wegetatywnego i obfitego kwitnienia. Jego bogaty skład zapewnia roślinom niezbędne elementy budulcowe do dynamicznego rozwoju. Regularne stosowanie guana skutkuje intensywnym wzrostem i bujnym kwitnieniem, co przekłada się na znacząco zwiększone plony o wyższej jakości. Ta bezpośrednia korelacja między użyciem guana a poprawą produktywności sprawia, że jest ono bardzo atrakcyjne dla hodowców.
Guano wzbogaca glebę w kompleksowy zestaw cennych makro- i mikroelementów, bezpośrednio zwiększając jej naturalną żyzność. Przyczynia się to do stworzenia podłoża bogatszego w składniki odżywcze dla wzrostu roślin. Zawartość materii organicznej w guanie odgrywa kluczową rolę w poprawie struktury gleby, czyniąc ją bardziej przepuszczalną i zwiększając jej zdolność do zatrzymywania wilgoci. Skutkuje to lepszym napowietrzeniem, zmniejszeniem zagęszczenia i bardziej efektywnym wykorzystaniem wody, co jest szczególnie korzystne na obszarach podatnych na susze. Poprawiając właściwości fizyczne i chemiczne gleby, guano zwiększa jej ogólny potencjał produkcyjny. Tworzy to bardziej sprzyjające środowisko dla zdrowego rozwoju roślin. Guano ułatwia również proces tworzenia próchnicy w glebie. Próchnica jest niezbędna dla długoterminowej żyzności gleby, zatrzymywania składników odżywczych i tworzenia stabilnych agregatów glebowych.
Dostarczanie niezbędnych i zbilansowanych składników odżywczych poprzez guano wzmacnia naturalne mechanizmy obronne roślin, czyniąc je bardziej odpornymi na różne choroby i pospolite szkodniki. Zdrowe, dobrze odżywione rośliny są lepiej przygotowane do zwalczania patogenów i inwazji. Guano pomaga roślinom zmniejszyć negatywne skutki niekorzystnych warunków środowiskowych. Obejmuje to zwiększenie ich odporności na stresy abiotyczne, takie jak susza i niskie temperatury , które mogą znacząco wpłynąć na zdrowie i plonowanie upraw. Poza aplikacją doglebową, dolistne stosowanie rozcieńczonych roztworów guana może przynosić bezpośrednie korzyści, w tym ochronę roślin przed infekcjami grzybiczymi. Sugeruje to podwójną rolę w odżywianiu i ochronie roślin.
Guano jest silnym aktywatorem życia mikrobiologicznego w ekosystemie glebowym. Znacząco zwiększa aktywność i różnorodność pożytecznych mikroorganizmów, które są niezbędne dla zdrowej gleby. Ta zwiększona aktywność mikrobiologiczna prowadzi do poprawy obiegu składników odżywczych i lepszego pobierania niezbędnych substancji przez rośliny. Mikroby przekształcają składniki odżywcze w formy łatwo dostępne dla roślin i ułatwiają ich wchłanianie.
Guano jest często podkreślane jako „jedno z najbogatszych źródeł składników odżywczych wśród nawozów naturalnych„, a nawet „najlepszy i najbardziej zbilansowany nawóz, jaki oferuje natura”. To pozycjonuje je na wyższym końcu spektrum koncentracji składników odżywczych wśród nawozów organicznych.
W porównaniu do kompostu: Kompost jest bogaty w substancje organiczne i poprawia strukturę gleby oraz aktywność mikrobiologiczną. Chociaż kompost doskonale kondycjonuje glebę, jego zawartość składników odżywczych jest zazwyczaj niższa i bardziej zmienna niż w guanie. Wysoka zawartość azotu w guanie jest szczególnie korzystna dla przyspieszania procesów kompostowania, wspierając rozwój pożytecznych mikroorganizmów w pryzmie kompostowej.
Kluczową cechą guana, zwłaszcza guana nietoperzy, jest zmienność jego składu w zależności od diety nietoperzy. Guano nietoperzy owadożernych jest znacznie bogatsze w azot, co czyni je idealnym do fazy wzrostu wegetatywnego. Z kolei guano nietoperzy owocożernych ma wyższy poziom fosforu, co sprawia, że jest bardziej odpowiednie do fazy kwitnienia i owocowania. To pozwala na precyzyjne dostarczanie składników odżywczych w rolnictwie ekologicznym, co jest mniej powszechne w przypadku ogólnego obornika czy kompostu.
Guano, historycznie i współcześnie, pozostaje nawozem o niezwykłym znaczeniu dla ogrodnictwa. Jego bogaty skład w kluczowe makro- i mikroelementy, zdolność do poprawy struktury gleby, aktywacji życia mikrobiologicznego oraz zwiększania odporności roślin na stresy, czynią go cennym narzędziem w uprawie. Stopniowe uwalnianie składników odżywczych i brak sztucznych chemikaliów wyróżniają je na tle nawozów syntetycznych, oferując bardziej zrównoważone i ekologiczne rozwiązanie.
Fot. główna: MonikaP, pixabay.com
