Strona Główna Ogród Pnącza na pergole – najpopularniejsze, wieloletnie, szybko rosnące

Pnącza na pergole – najpopularniejsze, wieloletnie, szybko rosnące

autor Ogarnij Ogród

Zaciszne pergole stanowią stały element wyposażenia naszych ogrodów. Nie od dziś wiadomo, że doskonałym dla nich dodatkiem są pnącza, które na pergoli stworzy dodatkowe, zacienione miejsce. Dla jednych ważny będzie szybki wzrost pnączy, aby jak najszybciej zajęły one dużą powierzchnię pergoli, dla innych najważniejsze będą walory estetyczne, chętniej zatem wybierze te obficie kwitnące. W artykule przygotowaliśmy zestawienie, w którym znajdą się najpopularniejsze pnącza, którymi możemy obsadzać pergole.

Rośliny pnące wieloletnie szybko rosnące w pigułce

  • Pnącza są doskonałym dodatkiem do pergoli, oferując zacienienie i walory estetyczne
  • Wybór odpowiedniego pnącza zależy od gabarytów i wytrzymałości pergoli, a także od preferencji estetycznych
  • W artykule omówiono popularne pnącza, zarówno ozdobne z liści, jak i kwitnące, odpowiednie na pergole
  • Sadzenie i pielęgnacja pnączy wymagają odpowiednich narzędzi i metodyk, zależnych od rodzaju rośliny

Jak dobrać odpowiednie pnącze na pergole?

Przy wyborze odpowiedniego pnącza powinniśmy kierować się nie tylko naszym gustem. Przede wszystkim musimy pamiętać o tym, jaka roślina będzie odpowiednia gabarytowo na dane pergole. Jeśli nasza konstrukcja jest solidna, duża i wytrzymała, możemy wybrać pnącze, które szybko i obficie się rozrasta. Jeśli natomiast nasza pergola jest delikatna, powinniśmy wybrać roślinę, która nie złamie naszej konstrukcji. Tak będzie np. w przypadku większości drewnianych pergoli, które najczęściej nie są w stanie na swoich konstrukcjach utrzymać gęstych, ciężkich pnączy. Jeśli nasza pergola, wiata lub altana jest solidna, to wówczas doskonale sprawdzi się tam bluszcz czy wiciokrzew.

Dlaczego warto sadzić pnącza na pergole?

Pergole same w sobie mogą stanowić dla nas miejsce relaksu i odpoczynku w ogrodzie. Jednak dopiero obsadzenie ich pnączami zapewni nam większą ilość cienia, osłonięcie od wiatru, a często nawet stworzenie mikroklimatu z większą ilością świeżego powietrza i niższą temperaturą w upalne dni.

Pnącza szybko rosnące na pergole

Opiszemy (poza jednym, drobnym wyjątkiem) pnącza szybko rosnące. Podzielimy je sobie na pnącza ozdobne z liści oraz ozdobne z kwiatów. Skupimy się wyłącznie na pnączach wieloletnich.

Pnącza na pergole ozdobne z kwiatów

Niewątpliwie najpopularniejszym dekoracyjnym, kwitnącym pnączem jest powojnik (Clematis). Dostępnych jest wiele gatunków powojników (ponad 500) oraz jeszcze więcej odmian, o różnych barwach kwiatów, możemy więc dopasować roślinę do kolorów naszego ogrodu. Powojniki dobrze czują się w miejscach słonecznych oraz półcienistych. Doskonałą glebą do ich uprawy będzie gleba żyzna i  próchnicza. Powojnik nie należy do bardzo ekspansywnych i ciężkich pnączy, zatem doskonale sprawdzi się nawet na drewnianych pergolach.

Powojnik na pergolę

Powojnik na pergolę, autor: Etienne-F59, Pixabay

Kolejnym niezwykle popularnym pnączem, który doskonale sprawdzi się przy pergoli, jest róża pnąca. Jest to roślina, która nie posiada organów czepnych ani zdolności do owijania się, zatem podpora, np. w postaci pergoli, jest niezbędna do jej wzrostu. Tak jak powojniki, tak i róże pnące dostępne są w najróżniejszych kolorach. Róże pnące nie mają wysokich wymagań uprawowych, duża ich część jest również odporna na mróz.

róża pnąca na pergoli

Róża pnąca, autor: TransFormat, Pixabay

Kolejne niezwykle atrakcyjne pnącze to wiciokrzew Heckrotta 'Goldflame’ (Lonicera × heckrottii 'Gold Flame’). Kwitnie żółto-różowymi, pachnącymi kwiatami, które wraz z rośliną będą zdobić pergole od czerwca do września. Jest to dość szybko rosnące pnącze, które doskonale odnajdzie się na miejscu słonecznym lub półcienistym oraz na przepuszczalnej i wilgotnej (ale nie w podmokłej) glebie.

wiciogrzew heckrotta gold flame na pergolę

Wiciogrzew Heckrotta 'Goldflame’, autor: cultivar413, CC BY 2.0

Ozdobą naszych pergoli może stać się również glicynia chińska (Wisteria sinensis), znana również pod nazwą wisteria chińska. To szybko rosnące pnące, lubiące żyzne, przepuszczalne podłoże, dorastające nawet do 15 m wysokości. Dla glicynii chińskiej musimy przygotować słoneczne stanowisko. Wisteria chińska to roślina długożyjąca, która rośnie nawet 100 lat. Zakwita na wiosnę, w maju, pięknymi, fioletowymi kwiatami.

glicynia chińska na pergoli

Glicynia chińska, autor: vuxoan, PIxabay

Jeśli w naszym ogrodzie ma zagościć czerwień, wówczas przy pergoli najlepiej posadzić milin amerykański (Campsis Radicans). Jego odmiany posiadają krwistoczerwone kwiaty, ale są takie odmiany o kwiatach żółtych czy różowych. Dla milina powinniśmy wybrać słoneczne stanowisko oraz przepuszczalne, żyzne podłoże. Roślinę powinniśmy również przycinać, stosując cięcie pielęgnacyjne (skracając pędy) oraz odmładzające (przycinając stare pędy).

milin amerykański na pergoli

Milin amerykański, źródło: depositphotos.com

Kolejną polecaną przez nas rośliną jest akebia pięciolistkowa (Akebia quinata). Jej pędy będą silnie oplatać się wokół podpór. Akebia pięciolistkowa jest łatwa w uprawie i mrozoodporna. To zimozielone pnącze można posadzić na niemal każdym stanowisku z wyjątkiem mocno zacienionego. Kwitnie w drugiej połowie wiosny, na przełomie kwietnia i maja, pięknie pachnącymi, purpurowymi kwiatami. Może być uznawana zarówno jako roślina ozdobna z liści jak i z kwiatów.

akebia pięciolistkowa na pergoli

Akebia pięciolistkowa, autor: Ursus sapien, Wikipedia CC BY-SA 4.0

Pnącza na pergole ozdobne z liści

Zestawienie otwiera pochodzący z Azji winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata), nazywany inaczej winobluszczem japońskim. Na pergolach prezentuje się niezwykle okazale, głównie za sprawą pięknie przebarwiających się na jesień liści. Jest to pnącze odporne na suszę, które najlepiej będzie czuć się na stanowisku słonecznym i półcienistym oraz na żyznej, próchniczej glebie.

winobluszcz trójklapowy

Winobluszcz trójklapowy, autor: valtercirillo, Pixabay

Wśród ozdobnych z liści roślin pnących nie może zabraknąć bluszczu (Hedera L). Sam bluszcz to rodzaj roślin z rodziny araliowatych, obejmujący (w zależności od semantyki) od kilkunastu do ponad 20 gatunków. Najpopularniejszy z nich to oczywiście bluszcz pospolity (Hedera helix L.). Posadzony przy pergoli będzie preferować żyzne podłoże oraz stanowisko półcieniste oraz zacienione. Co ciekawe, bluszcz pospolity może dorosnąć nawet do 25 m wysokości, choć przypuszczamy, że nikt w swoim ogrodzie nie będzie miał aż tak wysokiej pergoli. Bluszcz pospolity to na tyle popularna roślina, że jej sadzonki z powodzeniem znajdziemy w każdym centrum ogrodniczym.

bluszcz pospolity pergola

Bluszcz pospolity, autor: BuntesSchaf, Pixabay

Wśród roślin, które doskonale sprawdzą się na pergolach nie może zabraknąć winorośli (Vitis L.). Jednak nie każda odmiana będzie dobrym wyborem. Niektóre z nich mogą bowiem przysporzyć sporo pracy i problemów przy cięciu i prowadzeniu, dlatego warto wybierać takie, które będą w tej uprawie prostsze. Odmianą, która dobrze sprawdzi się właśnie na pergoli będzie winorośl 'Fredonia’ (Vitis 'Fredonia’). Jeśli przy pergoli posadzimy tą winorośl, od października w naszym ogrodzie zagości purpura. Owoce są bowiem duże i czarnopurpurowe. Winorośl 'Fredonia’ będzie potrzebowała stanowiska stanowiska słonecznego i umiarkowanie wilgotnego podłoża.

Wprost z Japonii do naszych polskich klimatów przybył winnik zmienny 'Elegans’ (Ampelopsis glandulosa 'Elegans’). Roślina ta potrafi stworzyć prawdziwie zielone ściany, będzie więc też doskonała do naszego zacisznego zakątka. Jednak w odróżnieniu do poprzednich pnączy, winnik zmienny 'Elegans’ charakteryzuje się wolnym wzrostem (to jest ten nasz drobny wyjątek). Ta odmiana winnika zmiennego preferuje słoneczne stanowisko, może natomiast rosnąć w każdej glebie.

Wśród najlepszych roślin na pergole nie może zabraknąć winobluszczu pięciolistkowego (Parthenocissus quinquefolia). To kolejne mrozoodporne pnącze, które sadzić powinniśmy na miejscu słonecznym, jednak co do podłoża to nie ma on żadnych szczególnych wymagań. Dzięki temu staje się bardzo uniwersalny, ponieważ możemy go sadzić nie tylko do gruntu, ale także w donicach – także na balkonach i tarasach.

winobluszcz pięciolistkowy pergola

Winobluszcz pięciolistkowy, autor: _Alicja_, Pixabay

Jak sadzić pnącza na pergole?

Oprócz standardowych narzędzi niezbędnych do sadzenia roślin, z pewnością będziemy potrzebować również obejm. Samą roślinę najlepiej sadzić możliwia jak najbliżej podpór. Posadzone pnącze warto przysypać korą, co zabezpieczy korzenie przed przechłodzeniem oraz pozwoli utrzymać odpowiednią wilgotność. Na koniec wykorzystujemy obejmy – mogą to być druciki używany do podwiązywania roślin. Tym sposobem przytwierdzamy pnącza do podpory.

Jak pielęgnować pnącza na pergoli?

Pielęgnacja pnączy przy pergolach będzie zależna od tego, na jaką roślinę się zdecydowaliśmy. Sama pielęgnacja, czyli nawożenie, podlewanie czy cięcie, będzie zależne właśnie od wymagań konkretnego pnącza. I tak, jeśli zdecydujemy się na akebię pięciolistkową, nie będziemy musieli martwić się cięciem, ponieważ ta roślina jej nie potrzebuje, ale już powojnik będzie wymagał od nas corocznego przycinania.

pnącza na pergolę

Pergola, autor: Nowaja, Pixabay

Jak kształtować pnącza na pergoli?

Większość pnączy jest „bezobsługowych” – wystarczy przeprowadzić odpowiednie cięcie (jeśli dana roślina tego potrzebuje). Jeśli zależy nam na tym aby pnącze szło w zadanym kierunku to możemy wspomóc je w tym poprzez odpowiednie podwiązywanie i przytwierdzanie ich do podpór w miejscach, w którym chcemy, aby rosły. Jednak pnącza najlepiej w dużej mierze pozostawić same sobie, one doskonale poradzą sobie w odpowiednim wzroście i podążaniu po ażurowych podporach.

Rośliny pnące wieloletnie szybko rosnące w pigułce

Pnącza na pergole to nie tylko sposób na zacienienie i stworzenie przyjemnego mikroklimatu, ale również element dekoracyjny. Wybór pnącza powinien być przemyślany, biorąc pod uwagę gabaryty i wytrzymałość pergoli oraz własne preferencje estetyczne. Artykuł przedstawia różnorodność pnączy, od szybko rosnących, przez ozdobne z kwiatów, aż po te z liści, podkreślając ich różne wymagania uprawowe i pielęgnacyjne. Wiedza ta pozwala na świadomy wybór i aplikację pnączy, które najlepiej odpowiadają potrzebom i warunkom danego ogrodu.

Czy warto sadzić pnącza na pergole?

Tak, warto sadzić pnącza na pergole, ponieważ zapewniają one nie tylko zacienienie i osłonę przed wiatrem, ale także mogą tworzyć przyjemny mikroklimat w ogrodzie, a także stanowić atrakcyjny element dekoracyjny.

Tutaj możesz pobrać poniższą tabelkę w formacie PDF do wydruku: Pnącza na pergole

Pnącza na pergole
NAZWA PNĄCZA WYSOKOŚĆ ROCZNY PRZYROST
OZDOBNOŚĆ
ZIMOZIELONE
UWAGI
Miniatura (kliknij by powiększyć zdjęcie)
Akebia pięciolistkowa (Akebia quinata) 5-10 m 1-3 m liście / owoce / kwiaty nie do końca Pozostaje zimozielone tylko w cieplejsze zimy, wiosną odradza się Akebia pięciolistkowa
Aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta) do 15 m 1-2 m liście / owoce nie Zakwita po ok.3 latach, ma jadalne owoce Aktinidia pstrolistna
Asarina pnąca (Asarina scandens) do 3 m d0 3 m kwiaty / liście nie Pnącze jednoroczne Asariana pnąca
Bluszcz pospolity (Hedera helix) do 30 m 1 m liście tak Roślina trująca Bluszcz pospolity
Chmiel japoński (Humulus japonicus) do 6 m do 6 m liście nie W naszym klimacie pnącze jednoroczne Chmiel japoński
Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) do 6 m do 6 m liście / kwiaty / szyszki nie Roślina bardzo ekspansywna Chmiel zwyczajny
Cytryniec chiński (Schisandra chinensis) 8-15 m ok. 1 m liście / owoce nie Ma właściwości lecznicze, liście opadają już w połowie września, owoce jadalne, smaczne i zdrowe Cytryniec chiński
Dławisz amerykański (Celastrus scandens) do 7 m 1-4 m liście / owoce tak Odporny na trudne warunki środowiskowe Dławisz amerykański
Dławisz okrągłolistny (Celastrus orbiculatus) do 10 m 1-4 m liście / owoce tak By pnącze wydało owoce należy sadzić osobniki męskie i żeńskie Dławisz okrągłolistny
Glicynia (Wisteria) do 10 m 1-3 m kwiaty / liście nie Bez przycinania słabo kwitnie Glicynia
Groszek pachnący (Lathyrus odoratus) do 2 m do 2 m kwiaty nie Pnącze jednoroczne Groszek pachnący
Jaśmin gwiazdkowy (Trachelospermum jasminoides) 3-6 m 0,3 m kwiaty / liście tak Kwiaty intensywnie pachnące Jaśmin gwiazdkowy
Kobea pnąca (Cobaea scandens) do 4 m do 4 m kwiaty nie W Polsce roślina jednoroczna Kobea pnąca
Milin amerykański (Campsis radicans) 6-10 m 2-4 m kwiaty / liście nie Roślina trująca Milin amerykański
Nasturcja kanaryjska  (Tropaeolum peregrinum) do 4 m do 4 m kwiaty nie Pnącze jednoroczne Nasturcja kanaryjska
Nasturcja większa  (Tropaeolum majus) 2-4 m 2-4 m kwiaty nie Pnącze jednoroczne Nasturcja większa
Pałczatka szorstkawa (Eccremocarpus scaber) 2-3 m 2-5 m kwiaty nie W Polsce roślina jednoroczna Pałczatka szorstkawa
Powojniki (Clematis) 5-30 m 1,5-6 m kwiaty nie Wielka różnorodność gatunków i form Powojniki
Przywarka japońska (Schizophragma hydrangeoides) do 6 m 0,5 m liście / kwiaty nie Może przemarzać, warto okryć, zakwita po 2-3 latach Przywarka japońska
Rodochiton purpurowy  (Rhodochiton atrosanguineus) ok. 1,5 m ok. 1,5 m kwiaty nie Pnącze jednoroczne Rodochiton purpurowy
Róże pnące (Rosa) 3-10 m 1-1,5 m kwiaty nie Wielka różnorodność gatunków i form Róża pnąca
Tunbergia oskrzydlona  (Thunbergia alata) do 2 m do 2 m kwiaty / liście nie W Polsce pnącze jednoroczne Tunbergia oskrzydlona
Wiciokrzew Henry’ego (Lonicera henryi) 4-5 m do 1 m liście / kwiaty / owoce tak Intensywnie pachnące kwiaty Wiciokrzew Henry'ego
Wiciokrzew japoński (Lonicera japonica) do 5 m do 1 m liście / kwiaty / owoce nie do końca Pnącze nie w pełni mrozoodporne, po przemarznięciu odradza się wiosną, kwiaty pięknie pachną Wiciokrzew japoński
Wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum) ok. 6 m ok. 2 m liście / kwiaty / owoce nie do końca Nie jest w pełni mrozoodporny Wiciokrzew pomorski
Wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium) ok. 3 m ok. 1 m liście / kwiaty / owoce tak Kwiaty pachnące Wiciokrzew przewiercień
Wiciokrzew zaostrzony (Lonicera acuminata) do 4 m 1-2 m liście / owoce tak Owoce trujące Wiciokrzew zaostrzony
Wilec szkarłatny (Ipomoea coccinea) do 2 m do 2 m kwiaty / liście nie Pnącze jednoroczne Wilec szkarłatny
Winnik zmienny (Ampelopsis glandulosa) 2-3 m 0,5-1 m liście / owoce nie Niezwykle atrakcyjne, różnobarwne, jakby porcelanowe owoce Winnik zmienny
Winobluszcz (Parthenocissus) 10-20 m 1-2 m liście / owoce nie Owoce są trujące Winobluszcz
Winorośl (Vitis) ok. 20 m 2-3 m liście / owoce nie Owoce są jadalne Winorośl
Winorośl amurska (Vitis amurensis) do 15 m 2 m liście / owoce nie Owoce nieduże, fioletowoczarne, jadalne o kwaśnym i cierpkim smaku Winorośl amurska
Winorośl japońska (Vitis coignetiae) do 12 m do 4 m liście nie Do dużych ogrodów Winorośl japońska
Winorośl pachnąca (Vitis riparia) ok. 12 m ok. 2 m liście / owoce nie Ma pachnące kwiaty, owoce niejadalne dla ludzi Winorośl pachnąca

Bibliografia:

  1. E. Chojnowska, Działkowiec, Mrozoodporne pnącza, 12/1998, s. 7-9
  2. E. Chojnowska, Działkowiec, Pnącza szybkorosnące, 10/1997, s. 20-22
  3. P. Syga, Kwietnik, Pnącza na wiele lat, 04/2005, s. 28-30
  4. M. Leszczyńska, M. Czyński, Ogrody, Ogródki, Zieleńce, Podpory pod pnącza, 08/2003. s. 48-53

Zdj. główne: depositphotos.com

Przeczytaj także

4 komentarze

Avatar of Tadek
Tadek 23 czerwca, 2023 - 7:54 am

Winobluszcz trójklapowy jest zimozielony ???

Odpowiedz
Avatar of Ogarnij Ogród
Ogarnij Ogród 23 czerwca, 2023 - 9:13 am

Oczywiście nie jest, zimozielona jest akebia pięciolistkowa. Dziękujemy za komentarz 🙂

Odpowiedz
Avatar of Sfins6
Sfins6 3 sierpnia, 2023 - 7:51 am

Akebia w cieniu też rośnie. Mam na różnych stanowiskach i ta w cieniu poradziła sobie lepiej niż te na słońcu. Tym na słońcu coś atakuje liście i usycha im część pędów czepnych. Obok w cieniu rośnie zdrowo i intensywnie. Może to przez tegoroczne susze. Tylko podobno ta w cieniu nie będzie kwitnąć. Zobaczymy. Mam je pierwszy rok i na razie żadna nie kwitła

Odpowiedz
Avatar of Ogarnij Ogród
Ogarnij Ogród 4 sierpnia, 2023 - 4:59 am

To prawda, rośliny, wbrew temu co się czasem twierdzi na ich temat, doskonale potrafią się dostosować do warunków 🙂 Czekamy na dalsze wieści. Pozdrawiamy serdecznie 🙂

Odpowiedz

Dodaj komentarz